معجزات و كرامات و سحر مربوط بقوّت نفسانى و نيرنجات معلول تأثير اجرام، عنصرى و طلسمات از قبيل تأثير فواعل سماوى در منفعلات عنصرى است. امام فخر الدّين رازى در ضمن شرح عبارت فوق، تحقيق در امكان و چگونگى وقوع خوارق عادات را بيكى از تأليفات خودش موسوم به السر المكتوم حواله مى‌كند [١] و خود او با آن همه احاطه و تبحّر كه در علوم عقلى و نقلى داشت و با آن درجه شك و ترديد و انكار كه در مباحث علمى حتى در قضاياى منطقى و فلسفى از وى سراغ داريم تا او را امام- المشكّكين لقب دادند نيز مانند شيخ تأثير فنون غريبه را تصديق و آن را با مبانى علمى و عقلى تطبيق كرده است! بعقيده نگارنده براى ظهور انواع خوارق عادات از كرامت و معجزه و سحر و دعا و طلسم و اعداد و جفر و تعويذ و رقيه و عوذه و احراز و حجب و غيره و غيره مخصوصا از قوّت نفسانى و جمعيّت حواس و قواى مكنونه بشرى غافل نبايد بود و نكته عالى (العارف يخلق بالهمّة) را فراموش نبايد كرد در قرآن مجيد مى‌فرمايد: سَنُرِيهِمْ آياتِنا فِي الْآفاقِ وَ فِي أَنْفُسِهِمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُ‌- و در جاى ديگر وَ فِي أَنْفُسِكُمْ أَ فَلا تُبْصِرُونَ‌ بيش از اين فعلا مجال گفتگو در اين موضوع نيست.

اين سخن را ترجمه پهناورى‌

گفته آيد در مقام ديگرى‌