قراضه طبيعيات - ابن سينا - الصفحة ٤ - ٢- مصنف كتاب

١- در هيچ يك از مآخذ معتبر شرح حال شيخ رئيس و فهرست‌هاى قديم تصنيفات او نام قراضه طبيعيّات مذكور نيست.

٢- نام هيچ يك از كتبى كه مؤلف قراضه طبيعيات از تأليفات خود ذكر كرده در فهرست مصنّفات شيخ رئيس ضبط نشده است.

٣- مؤلّف قراضه طبيعيّات از خواجه ابو ريحان بيرونى و تصنيف او چنان با تبجيل و تكريم نام برده (رش: ص ٦٧ س ٨ ببعد) كه با آنچه از روابط آن دو دانشمند و جدال قلمى و منافسات آنان ميدانيم سازگارى و توافق ندارد [١].

٤- اسلوب نثر كتاب و سبك انشاء و جمله‌بندى با آنچه در مصنّفات فارسى شيخ رئيس ديده ميشود اختلاف دارد، بنحوى كه هر كس بمتون قديم زبان فارسى آشنا باشد و دانشنامه علائى يا كتاب دانش رگ را مطالعه و آنها را با كتاب قراضه طبيعيات مقابله كند و بسنجد درمى‌يابد كه مصنّف آن دو كتاب جز مؤلّف قراضه طبيعيات است، و چون مقابله و مقايسه سبك تعبير و انشاء آن كتابها با اسلوب بيان اين كتاب براى هر كس كه با جمع شرايط علاقه‌مند بتحقيق اين امر باشد آسان است ما از تطويل اين مقدّمه خوددارى مى‌كنيم، لكن براى دفع شبهه تذكار اين موضوع را لازم ميدانيم كه محتملست فرق ميان اسلوب تعبير و انشاء كتاب قراضه طبيعيّات با اسلوب نثر تأليفات فارسى شيخ رئيس كه كهنه‌تر مينمايد بيشتر ناشى از سبك خاصّ شخصى دو نويسنده و خصايص زبانى محل اقامت‌


[١] - رش: رساله سرگذشت ابن سينا با ترجمه و حواشى و تعليقات نگارنده (سلسله انتشارات انجمن آثار ملى شماره ١٨).