شرح النجاة - الإسفرايني النيشابوري، فخر الدين - الصفحة ٧٤ - گذرى بر شرح كتاب نجاة
ملتمسه و اسعفت بمراده مستوفقا من اللّه و مستعينا به على اتمام هذا المطلوب الرفيع و رتّبته على ثلاثة اقسام كما رتّبه صاحب الكتاب».
بنا به گفته فوق أولا كتاب حاضر املاى اسفراينى است و ثانيا وى به شرح بخش الحاقى حكمت وسطى نپرداخته.
چنانچه در سطور پيشين گذشت، كاتب در ذيل اولين فقره تفسير از مؤلف نام مىبرد، و مكررا در ذيل تفسير عبارات نجاة از جمله دعايى «قال ايده اللّه» استفاده مىكند، لذا، اين شرح، تدوين يكى از شاگردان اسفراينى است نه خود او؛ افزون بر اين كه وى در ذيل يكى از تفسيرها گويد: «و المتن قد تأخّر بطريق السهو عنه» [١] كه اين جمله نشان دهنده اين است كه شرح حاضر نگاشتههاى مفصلى از اسفراينى بوده و شاگرد وى تنظيم كرده است، بنا بر اين اثر حاضر صرفا جنبه املايى نداشته است.
با توجه به آنچه در نسخهشناسى اين شرح خواهد آمد، متن نجاة مندرج در اين شرح بسيار مشوّش بوده و نسخهها به هيچ وجه با هم، همخوان نيست، افزون بر ان كه شرح بند بند عبارت كه مندرج در ذيل تفسير است با خود متن منقول نيز مطابق نمىباشد.
از اين رو، عدم نگارش اين اثر توسط اسفراينى به خصوص با توجه به ضعفهاى ادبى و لغزشهاى عبارتى در سراسر شرح، قوّت مىگيرد.
و اما در مجموع، شرح حاضر كه گويى خود وام گرفته از تعليمات و
[١] شرح كتاب النجاة/ ٥٢٨