شرح النجاة - الإسفرايني النيشابوري، فخر الدين - الصفحة ٦٩ - شروح و ترجمههاى نجاة

صدر المتألهين قرار گرفت.

شروح و ترجمه‌هاى نجاة [١]

به گزارش استاد فقيد محمد تقى دانش‌پژوه، بر كتاب نجاة چهار شرح و حاشيه بر جاى مانده است:

١- شرح امام ابو بكر، ابو على سرخسى (متوفى ٥٤٥ ق، كشف الظنون ج ٢/ ١٩٢٩) ٢- فريد خراسان، على بن زيد بيهقى.

٣- فخر الدين اسفراينى نيشابورى‌ [٢] (اثر حاضر) ٤- تعليقه ميرزا حسين حسينى همدانى، نگاشته ١٠٠٧ ق. [٣]


[١] . كتاب نجاة تا كنون به طور مكرّر چاپ شده است. اولين چاپ آن به همراه قانون در سال ١٥٩٣ م در رم است (تصويرى از اين نسخه بر روى جلد ميراث شهاب ش ٣٢ آمده) و سپس در ايران ١٢٧٤ ق و قاهره ١٣٣١ ق چاپ گرديده. اين كتاب توسّط استادان فضل الرحمن، قاهره ١٩٥٢ م؛ ماجد فخرى، بيروت ١٤٠٥ ق، عبد الرحمن عميره، بيروت ١٤١٢ ق و استاد محمد تقى دانش‌پژوه ١٣٦٤ ش تصحيح شده است.

[٢] . به اشتباه در پاره‌اى از جاى‌ها به جهت خلط نام وى با امام فخر رازى، شرح وى به رازى نسبت داده شده است. و در پاره‌اى از جاى‌ها درباره مؤلّف آن تناقض گويى شده، مثلا در مقدّمه كتاب منطق الملخّص صفحه ٣١ س ٢ شرح از رازى دانسته شده و درس ٩ از آن اسفراينى!!

[٣] . بنگريد: مقدمه نجاة/ ٩٧- ٩٨. در باره وى نيز در موسوعة مؤلفي الامامية ج ١/ ١٩٩ چنين آمده است: «السيد إبراهيم بن حسين الحسينى الهمدانى (ح ١٠٢٥/ ١٠٢٦ ق) عالم عارف و حكيم لقب بظهير الدين ولد فى همدان. قرأ على الميرزا مخدوم الأصفهاني و الأمير فخر الدين السماكى فى دار السلطنه بقزوين. أخذ الحديث عن الشيخ بهاء الدين العاملى و نال منه إجازة فى الرواية، كما منح إجازة للمولى محمد تقى المجلسى. ورث منصب القضاء من أبيه فى همدان، و لم يتصد له./-