حكمة العروضية اضافه كرده و از مجموع آنها إلهيات نجاة را تأليف كرده است.» [١] اين استاد فقيد در پى مراجعه به تنها نسخه بسيار ناقص كتاب الحكمة العروضية دريافته است كه كتاب نجاة در واقع تكميل شده همين اثر است، وى مى‌گويد:

«از طبيعيات آنچه باقى است: پنج مقاله اول طبيعيات حكمة العروضية مانند طبيعيات كتاب نجاة است، جز اينكه از آن مختصرتر است، بدين معنى كه بعضى از مباحث را ندارد و بعضى از مباحث آن كوتاه‌تر است از آنچه در نجاة هست، و الا بقيه عين طبيعيات نجاة است. اما كتاب نفس كه در كتاب نجاة مقاله‌اى مستقل و مفصّل است و مقاله ششم است درين جا جز ابتداى آن به كلّى متفاوت از كتاب نفس نجاة و مختصرتر از آن و جزو مقاله پنجم است؛ و علت اين اختلاف را در همين جا خواهيم گفت.

از ورق ٥٠ پ تا ٧٨ كه بحث راجع به نفس شروع مى‌شود صرف نظر از اختلافات مذكوره در فوق، مقالات عين پنج مقاله اول طبيعيات نجاة است با سقط چند ورق از آخر مقاله سوم و اول مقاله چهارم. از آخر ورق ٧٨ تا آخر ٨١ پ بحث راجع به نفس است و از آخر افتادگى دارد.

اما از إلهيات آنچه باقى است بسيار جزئى است: از ورق ٢ تا آخر ٥ پ تقريبا عين قسمتى است از إلهيات نجاة كه بين صفحه ٣٣٨ تا ٣٦٣ نجاة چاپى‌

[١] . فهرست نسخه‌هاى مصنفات ابن سينا/ ٢٦٦