مرزهاى اعجاز (فارسي) - خوئی، سيد ابوالقاسم - الصفحة ١٧٦ - معارضه با سورهء حمد

(١)-آرى مى‌توان لفظ«خالق»را به سوى آن اضافه كرد و گفت: «خالق الاكوان»زيرا خداوند پديد آورنده اين معانى است نه مالك آنها،همچنين،از اين لفظ،تعدد عوالم آن هم به صورت عوالم طولى و عرضى‌[١]و نيز مطالب ديگرى آيه بر آن دلالت دارد،استفاده نمى‌شود.
(٢)-نويسنده جمله«الملك الديان»را جايگزين«مالك يوم الدّين» قرار داده و هر دو را از نظر معنى يكسان شمرده است.در صورتى كه چنين نيست زيرا جمله«الملك الديان»فقط دلالت دارد كه خداوند سلطانى است پاداش دهنده ولى حاكى از آن نيست كه علاوه بر اين جهان،جهان ديگرى وجود دارد كه پاداش و كيفر اعمال در آنجا صورت مى‌گيرد و خدا مالك چنين جهان و آن روز نيز مى‌باشد و

قمى‌شود در المعجم الوسيط اثر مجمع لغت عربى مى‌نويسد:الكون:الوجود المطلق،و در اشعار اين لفظ نيز در مطلق هستى بكار رفته است«فيك يا أعجوبة الكون غدا الفكر كليلا»در اين صورت اضافه«رب»به«كون»صحيح خواهد بود.
مترجم‌
[١].منظور از عوالم طولى و عرضى يا عالم تجرد و ماده است كه در طول يكديگر قرار گرفته‌اند،و عالم مجردات مجرد نسبت به كليهء پديده‌هاى مادى علت(البته علت به معنى فلسفى كه همان پديد آورنده ايجاد كننده باشد)بوده و پديده‌هاى مادى در هر مرتبه معلول آنها مى‌باشند و يا اين كه مقصود عوالم دنيوى و اخروى است كه از نظر سلسله وجود در طول هم قرار گرفته‌اند و هر كدام از اين دو نوع،عالم خوددارى عوالمى است.مترجم.