مرزهاى اعجاز (فارسي) - خوئی، سيد ابوالقاسم - الصفحة ١١٩ - قرآن و مسئلهء خبر از غيب
٢.
{ فاصْدعْ بِما تُؤْمرُ و أعْرِضْ عنِ الْمُشْرِكِين*`إِنّا
كفيْناك الْمُسْتهْزِئِين*`الّذِين يجْعلُون مع اللّهِ
إِلهاً آخر فسوْف يعْلمُون } .[١]
«آنچه دستور دارى آشكار كن و از مشركان روى برگردان،ما شر استهزا كنندگان
را از تو كوتاه مىكنيم،كسانى كه با خداى يكتا شريك قرار مىدهند به زودى
خواهند دانست».
(١)-اين آيه از آيات مكى است،و در آغاز دعوت به آيين اسلام
قولى
با توجه به اين كه اين آيه پس از نبرد بدر نازل گرديده،و به عنوان حكايت
گذشته سخن مىگويد،به گواه اين كه سخن خود را به جمله«و إذ يعدكم»كه مفسران
عاليقدر آن را به لفظ مقدرى مانند«اذكر»متعلق مىگرند آغاز كرده است؟در
اين آيه جز يك خبر غيبى بيش نيست و آن اين است كه آيه صريحا مىرساند كه به
ياد آوريد وعدهاى كه قبلا به شما داديم و گفتيم كه با يكى از دو طايفه
روبرو خواهيد شد.و امّا جملههاى ديگر هر چند به لفظ مضارع وارد شدهاند
هرگز حاكى از غيب نيست و آيه نيز دلالت ندارد كه خداوند پيش از نزول آيه
آنان را از مضامين آن آگاه ساخته بود، آيه دلالت دارد كه فقط آنان را از يك
مطلب قبل آگاه ساخته بود،و آيه متذكر مىگردد كه به ياد آريد كه ما قبلا
شما را از چنين حادثهاى آگاه ساخته بوديم.
امّا جمله«تودّون»مبين روحيه ارتش اسلام است،موقعى كه خداوند آنها را از
ملاقات با يكى از دو طايفه آگاه ساخت،و امّا
جملههاى«يريد»،«يحق»،«يقطع»همگى حاكى از مشيت الهى است و تعليل است براى
اينكه چرا شما را با دسته نيرومند روبرو ساختيم.آرى اگر ثابت شود كه اين
آيه قبل از جنگ بدر نازل شده تمام اين جملههاى پنجگانه خبر از غيب خواهند
بود ولى سياق آيات بعدى بر خلاف آن دلالت دارند و همگى حاكيند كه اين آيه
پس از جنگ نازل گرديده است(مترجم).
[١].حجر:٩٤-٩٦.