منحصر در كفار مى‌كند، به خاطر اينكه به خدا و كتاب او ايمان نمى‌آورند، با اينكه در آن بر رسالت او شهادت داده كفر مى‌ورزند، و به خاطر كفر به خداى حق قهرا به باطل ايمان مى‌آورند، و در نتيجه در ايمانشان خاسر و بى بهره مى‌شوند.

(وَ يَسْتَعْجِلُونَكَ بِالْعَذابِ وَ لَوْ لا أَجَلٌ مُسَمًّى لَجاءَهُمُ الْعَذابُ وَ لَيَأْتِيَنَّهُمْ بَغْتَةً وَ هُمْ لا يَشْعُرُونَ) اينكه مى‌فرمايد: از تو عذاب فورى مى‌خواهند، اشاره است به كلام ايشان كه مانند گذشتگان خود مى‌گفتند: (ائْتِنا بِعَذابِ اللَّهِ إِنْ كُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ‌)- براى ما بياور آن عذاب خدا را اگر از راستگويانى و اين پيشنهاد، و شتاب كردن نسبت به عذاب را خداى تعالى در جاى ديگر نيز از ايشان حكايت كرده، و فرموده:(وَ لَئِنْ أَخَّرْنا عَنْهُمُ الْعَذابَ إِلى‌ أُمَّةٍ مَعْدُودَةٍ لَيَقُولُنَّ ما يَحْبِسُهُ)[١].

و مراد از(أَجَلٌ مُسَمًّى) همان اجلى است كه خداوند براى يك يك بنى آدم مقدر كرد، و همان روزى كه آدم را به زمين فرستاده به او و ذريه‌اش فرمود:(وَ لَكُمْ فِي الْأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَ مَتاعٌ إِلى‌ حِينٍ)[٢]، و نيز فرمود:(وَ لِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌ، فَإِذا جاءَ أَجَلُهُمْ لا يَسْتَأْخِرُونَ ساعَةً وَ لا يَسْتَقْدِمُونَ)[٣].

و اين عذابى كه اجل معين جلو آن را گرفته، آن عذابى است كه به كيفر همه اعمال زشتشان مستحق شدند، چيزى كه هست اجل ميان آنان و آن عذاب حائل شده، هم چنان كه در جاى ديگر كلام بى نظيرش فرموده:(وَ رَبُّكَ الْغَفُورُ ذُو الرَّحْمَةِ لَوْ يُؤاخِذُهُمْ بِما كَسَبُوا لَعَجَّلَ لَهُمُ الْعَذابَ بَلْ لَهُمْ مَوْعِدٌ لَنْ يَجِدُوا مِنْ دُونِهِ مَوْئِلًا)[٤].

اين آيات با آيات ديگرى كه حكايت مى‌كند از فرستادن عذاب به محض تقاضاى‌

[١] و اگر ما عذاب را از ايشان تا مدتى معين تاخير بيندازيم، خواهند گفت: پس چرا نياورد.

سوره هود، آيه ٨.

[٢] به زمين برويد كه براى شما در زمين مدتى مقرر، و بهره‌اى است تا مدتى معين. سوره بقره، آيه ٣٦.

[٣] براى هر امتى اجل معينى است، همين كه اجلشان رسيد ديگر نه مى‌توانند عقبش اندازند و نه جلو. سوره اعراف، آيه ٣٤.

[٤] پروردگار تو آمرزنده، و صاحب رحمت است، اگر مى‌خواست كفار را به كرده‌هايشان مؤاخذه كند، عذابشان را پيش مى‌انداخت، و ليكن آنان وعده‌گاهى دارند، كه در آن وعده‌گاه غير از خدا پناهى نمى‌يابند. سوره كهف، آيه ٥٨.