ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ١١٣ - پاسخ مستكبرانه قارون اموال من حاصل كاردانى و مهارت خودم مىباشد و كسى در آن سهيم نبوده حق مداخله ندارد

و اين علم و آگاهى آنان است كه ثروت و مقام را به سويشان سوق مى‌دهد، و اين كاردانى خودشان است كه مال و جاه را برايشان نگه مى‌دارد. آيات زير هم به همگانى بودن اين فكر اشاره نموده و مى‌رساند كه اين پندار غلط مخصوص قارون نبوده، هر انسانى همين طور است، كه وقتى نعمتش زياد شد، طغيان مى‌كند، و مى‌پندارد كه تنها سبب اقبال دنيا به وى، خود او و كاردانى اوست، و آن آيات اينها است كه مى‌فرمايد:(فَإِذا مَسَّ الْإِنْسانَ ضُرٌّ دَعانا، ثُمَّ إِذا خَوَّلْناهُ نِعْمَةً مِنَّا، قالَ إِنَّما أُوتِيتُهُ عَلى‌ عِلْمٍ، بَلْ هِيَ فِتْنَةٌ، وَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ قَدْ قالَهَا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ، فَما أَغْنى‌ عَنْهُمْ ما كانُوا يَكْسِبُونَ، فَأَصابَهُمْ سَيِّئاتُ ما كَسَبُوا، وَ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْ هؤُلاءِ سَيُصِيبُهُمْ سَيِّئاتُ ما كَسَبُوا، وَ ما هُمْ بِمُعْجِزِينَ أَ وَ لَمْ يَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ وَ يَقْدِرُ، إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ)[١]، و نيز مى‌فرمايد:( أَ فَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كانُوا أَكْثَرَ مِنْهُمْ، وَ أَشَدَّ قُوَّةً وَ آثاراً فِي الْأَرْضِ، فَما أَغْنى‌ عَنْهُمْ ما كانُوا يَكْسِبُونَ، فَلَمَّا جاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّناتِ فَرِحُوا بِما عِنْدَهُمْ مِنَ الْعِلْمِ، وَ حاقَ بِهِمْ ما كانُوا)(بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ )[٢]، و اگر اين آيات را بر داستان قارون عرضه كنيم جاى هيچ شكى نمى‌ماند كه مراد از علم در كلام قارون همان كاردانى و مهارتى است كه ما گفتيم.

در آيه مورد بحث خيرخواهان به قارون گفتند: (وَ ابْتَغِ فِيما آتاكَ اللَّهُ الدَّارَ الْآخِرَةَ)- در اين اموالى كه خدا به تو داده خانه آخرت را بطلب ، و او در پاسخشان نگفت: انما آتانى اللَّه على علم عندى- خدا كه اينها را به من داده، به خاطر كاردانى من است ، بلكه‌

[١] و چون بلايى به انسان برسد ما را مى‌خواند، سپس همين كه نعمتى ارزانى‌اش بداريم، مى‌گويد اين از كاردانى و مهارت خودم است، ولى چنين نيست، بلكه اين امتحانى است، ولى بيشترشان نمى‌دانند، اين سخن را از نياكان ايشان نيز مى‌گفتند، ولى كاردانى و مهارتشان به كارشان نخورد، ناگزير كيفر اعمالشان به ايشان رسيد، از مردم امروز هم آن كسانى كه ظلم كردند، به زودى كيفر كرده‌هايشان به ايشان خواهد رسيد، و ايشان نمى‌توانند خدا را عاجز كنند، مگر هنوز نفهميده‌اند كه اين خداست كه براى هر كس بخواهد رزق را گسترش مى‌دهد، و براى هر كس بخواهد تنگ مى‌گيرد، در اين تفاوت كه در بهره‌هاى مردم مى‌باشد آيتهايى است براى كسانى كه ايمان بياورند. سوره زمر، آيه ٥٢- ٤٩.

[٢] مگر در زمين سير و تماشا نكرده‌اند، تا ببينند عاقبت كسانى كه قبل از ايشان بودند چگونه بود؟ آنان، هم عده‌شان بيشتر از اينان بود، و هم نيرومندتر بودند، و هم در زمين آثار بيشترى داشتند، ولى با همه اين احوال آنچه مى‌كردند به دردشان نخورد، و اين بدان جهت بود كه هر چه پيامبرانشان معجزه مى‌آوردند، ايشان خوشحال و دلگرم به زرنگى و كاردانى خود بودند، و معجزات پيامبران را به سخريه مى‌گرفتند، و همين استهزايشان به صورت عذاب ايشان را بگرفت. سوره مؤمن، آيه ٨٢- ٨٣.