گرفته است . و روی این حساب ، مصالح حیاتی و ساختمان فطری ، انسان را جاذب و دافع پرورده است تا با آنچه در آن خیری احساس می‌کند بجوشد و آنچه را با اهداف خویش منافر می‌بیند از خود دور کند و در مقابل آنچه‌ غیر از اینهاست که نه منشأ بهره‌ای هستند و نه زیانبارند بی‌احساس باشد ، و در حقیقت جذب و دفع دورکن اساسی زندگی بشرند و به همان مقداری که از آنها کاسته شود در نظام زندگیش خلل جایگزین می‌گردد و بالاخره آنکه قدرت‌ پر کردن خلاءها را دارد دیگران را به خود جذب می‌کند و آنکه نه تنها خلاءی‌ را پر نمی‌کند بلکه بر خلاءها می‌افزاید انسانها را از خود طرد می‌کند و بی‌تفاوتها هم همچوسنگی در کناری .

اختلاف انسانها در جذب و دفع :

افراد از لحاظ جاذبه و دافعه نسبت به افراد دیگر انسان ، یکسان نیستند بلکه به طبقات مختلفی تقسیم می‌شوند : ١ - افرادی که نه جاذبه دارند و نه دافعه ، نه کسی آنها را دوست و نه‌ کسی دشمن دارد ، نه عشق و علاقه و ارادت را بر می‌انگیزند و نه عداوت و حسادت و کینه و نفرت کسی را ، بی‌تفاوت در بین مردم راه می‌روند مثل این‌ است که یک سنگ در میان مردم راه برود . این ، یک موجود ساقط و بی‌اثر است . آدمی که هیچگونه نقطه مثبتی در او وجود ندارد ( مقصود از مثبت تنها جهت فضیلت نیست ، بلکه شقاوتها نیز در اینجا مقصود است ) نه از نظر فضیلت و نه