اینها نیز چند گونه‌اند ، زیرا گاهی جاذبه و دافعه هر دو قوی است و گاهی هر دو ضعیف و گاهی با تفاوت . افراد با شخصیت آنهائی هستند که‌ جاذبه و دافعه شان هر دو قوی باشد ، و این بستگی دارد به اینکه پایگاههای‌ مثبت و پایگاههای منفی در روح آنها چه اندازه نیرومند باشد . البته قوت‌ نیز مراتب دارد ، تا می‌رسد به جائی که دوستان مجذوب ، جان را فدا می‌کنند و در راه او از خود می‌گذرند و دشمنان هم آنقدر سرسخت می‌شوند که‌ جان خود را در این راه از کف می‌دهند و تا آنجا قوت می‌گیرند که حتی بعد از مرگ قرنها جذب و دفعشان در روحها کارگر واقع می‌شود و سطح وسیعی را اشغال می‌کند . و این جذب و دفعهای سه بعدی از مختصات اولیاء است‌ همچنانکه دعوتهای سه بعدی مخصوص سلسله پیامبران است [١] .
از طرفی باید دید چه عناصری را جذب و چه عناصری را دفع می‌کنند . مثلا گاهی عنصر دانا را جذب و عنصر نادان را دفع [ می‌کنند ] و گاهی بر عکس‌ است . گاهی عناصر شریف و نجیب را جذب و عناصر پلید و خبیث را دفع [ می‌کنند ] و گاهی برعکس است . لهذا دوستان و دشمنان ، مجذوبین و مطرودین‌ هر کسی دلیل قاطعی بر ماهیت اوست .
صرف جاذبه و دافعه داشتن و حتی قوی بودن جاذبه و دافعه برای اینکه‌ شخصیت شخص قابل ستایش باشد کافی نیست بلکه

[١] مقدمه جلد اول خاتم پیامبران ، ص ١١ و . ١٢