جاذبه و دافعه علی - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢١

خودتان به وجود آوردید و نتیجه‌اش را نیز دیدید ، و از طرفی دیگر چیزی که‌ در اسلام مشروع است چگونه آنرا گناه قلمداد کنم و گناهی که مرتکب نشده‌ام‌ ، به آن اعتراف کنم .
از اینجا به عنوان یک فرقه مذهبی دست به فعالیت زدند . در ابتدا یک‌ فرقه یاغی و سرکش بودند و به همین جهت " خوارج " نامیده شدند ولی کم‌ کم برای خود اصول و عقائدی تنظیم کردند و حزبی که در ابتدا فقط رنگ‌ سیاست داشت ، تدریجا به صورت یک فقره مذهبی درآمد و رنگ مذهب به‌ خود گرفت . خوارج بعدها به عنوان طرفداران یک مذهب ، دست به‌ فعالیتهای تبلیغی حادی زدند . کم کم به فکر افتادند که به خیال خود ریشه‌ مفاسد دنیای اسلام را کشف کنند . به این نتیجه رسیدند که عثمان و علی و معاویه همه برخطا و گناهکارند و ما باید با مفاسدی که به وجود آمده‌ مبارزه کنیم ، امر به معروف و نهی از منکر نمائیم . لهذا مذهب خوارج‌ تحت عنوان وظیفه امر به معروف و نهی از منکر به وجود آمد .
وظیفه امر به معروف و نهی از منکر قبل از هر چیز دو شرط اساسی دارد : یکی بصیرت در دین و دیگری بصیرت در عمل .
بصیرت در دین - همچنانکه در روایت آمده است - اگر نباشد زیان این‌ کار از سودش بیشتر است . و اما بصیرت در عمل لازمه دو شرطی است که در فقه از آنها به " احتمال تأثیر " و " عدم ترتب مفسده " تعبیر شده‌ است و مال آن به دخالت دادن منطق است در این دو تکلیف [١] .