مشكات هدايت - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٨ - محاسبه نفس

كه همه چيز در آن ثبت شده است ولى در حساب اعمال سه مشكل مهمّ وجود دارد:

مشكل اوّل:

عيب‌ها را نمى‌توانيم ببينيم چون حبّ ذات مانع است، حتّى انسان گاهى عيوب خود را محاسن مى‌بيند و يا گناهان خويش را عبادت و تنبلى خود را زهد حساب مى‌كند. قرآن آيات متعدّدى در مورد تزيين اعمال دارد و اين مسأله اجازه نمى‌دهد كه انسان اعمالش را آن چنان كه هست، بنگرد.

مشكل دوم:

ما معمولًا اعمالمان را نمى‌نويسيم، لغزش‌ها، اشتباهات و رياها ...

ولى در امور مادّى حساب‌ها نوشته مى‌شود. حال كدام حافظه است كه كارهايى كه در طول روز، ماه و سال انجام شده به ياد بياورد.

مشكل سوم:

گاهى لغزش‌ها به نظر نمى‌آيد به عنوان مثال روايت داريم، كه شرك در عمل، گاهى از حركت مورچه در شب تاريك بر سنگ سخت، مخفى‌تر است، حال چنين گناهانى را چگونه بنويسيم، خيلى مشكل است.