مشكات هدايت - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٧ - آثار گناه
نيكى كن، اين نيكى سبب مىشود دشمنان سرسخت تبديل به دوست مهربان شوند؛ ائمّه عليهم السلام و پيامبر صلى الله عليه و آله چنين بودند و دشمن را با محبّت خود شرمنده مىكردند.
ب) رابطه منطقى آن روشن نيست و ما آن را نمىفهميم، به عنوان مثال در روايت داريم كه:
«صِلَةُ الرَّحِمِ تَعْمُرُ الدِّيَارَ وَ تَزِيدُ فِى الأعْمَارِ
؛ صله رحم موجب آبادانى شهرها و طول عمر مىشود» [١]، كه اثر تكوينى است، ولى معلوم نيست چگونه عمر را زياد مىكند.
و يا قرآن مىفرمايد:
«وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً* وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَايَحْتَسِبُ؛ و هر كس تقواى الهى پيشه كند، خداوند راه نجاتى براى او فراهم مىكند* و او را از جايى كه گمان ندارد روزى مىدهد» [٢]، چه رابطهاى بين تقواى الهى و روزى فراوان از جايى كه گمان ندارد، موجود است كه ما نمىتوانيم آن را درك كنيم؟
مسأله مهمّ اين است كه تمام عبادات و معاصى داراى اينگونه آثار هستند؛ بنابراين ممكن است بعد از گناه توبه كند و خدا هم ببخشد ولى آثار تكوينى آن باقى است، پس با توبه اثر تشريعى كنار مىرود، ولى اثر تكوينى آن تا مدّتى باقى است، مثل سمومى كه در بدن وارد مىشود
[١] بحارالأنوار، ج ٤٧، ص ١٦٣.
[٢] سوره طلاق، آيات ٢ و ٣.