مشكات هدايت - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٩ - اصول سعادت انسان
اصل اوّل: واعظ درونى
مراد از واعظ درونى چيست؟
چهار احتمال وجود دارد:
احتمال اوّل: عقل
عقل خوب و بد را تشخيص مىدهد و انسان را موعظه كرده و با دليل مىگويد راست گويى خوب و دروغگويى بد است و يا خيانت بد است و سبب بىاعتبارى انسان و از بين رفتن همه سرمايهها مىشود، پس موعظههاى اين واعظ درونى مستدلّ است.
قرآن مجيد هم گاهى مستدلّ موعظه مىكند، به عنوان مثال مىفرمايد:
«وَ لَاتَنازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَ تَذْهَبَ رِيحُكُمْ؛ اگر نزاع كنيد، سستى دامن شما را مىگيرد و روح و قوّت شما از بين مىرود» [١].
احتمال دوم: وجدان
مراد از واعظ درون، قوّهاى است كه درك مىكند و براى موعظه نياز به اقامه دليل ندارد، به عنوان مثال عدل خوب و ظلم بد است و نوعى درك درونى و وحى باطنى است و زمانى كه انسان كار بدى انجام مىدهد، او را ملامت كرده و در مقابل اعمال خلاف محاكمه مىكند كه
[١] سوره انفال، آيه ٤٦.