حيله هاى شرعى و چاره جويى هاى صحيح
(١)
پيشگفتار
٧ ص
(٢)
چه كسانى به سراغ حيلهها مىروند؟
٧ ص
(٣)
مقدّمات بحث
١١ ص
(٤)
1- حيله شرعى اختصاص به ربا ندارد
١١ ص
(٥)
2- تفسير لغت «حيله»
١٢ ص
(٦)
3- نمونههايى از حيله مثبت
١٤ ص
(٧)
4- حيلههاى منفى
١٥ ص
(٨)
5- حيله در مصطلح فقها
١٧ ص
(٩)
6- اقسام حيله
١٨ ص
(١٠)
حيله واقعى مثبت
١٨ ص
(١١)
حيله واقعى منفى
١٩ ص
(١٢)
حيله صورى غير واقعى
١٩ ص
(١٣)
7- تقسيم حيله از ديدگاه ديگر
٢١ ص
(١٤)
8- كلمات فقهاى شيعه در باب حيلهها
٢١ ص
(١٥)
الف) شيخ طوسى و حيلههاى شرعى
٢٢ ص
(١٦)
موارد مناقشه در كلام شيخ طوسى
٢٩ ص
(١٧)
ب و ج) حيلههاى شرعى در كلام شيخ صدوق و علّامه مجلسى رحمهما اللّه
٣٠ ص
(١٨)
د) نظريه صاحب حدائق
٣٢ ص
(١٩)
9- نظريّه فقهاى اهل سنّت پيرامون حيل شرعيّه
٣٥ ص
(٢٠)
دو مثال براى حيلههاى حرام و حلال
٣٩ ص
(٢١)
1- مثال حيله حرام حيلة العقارب
٣٩ ص
(٢٢)
2- حيله مباح در اجاره منزل!
٤٠ ص
(٢٣)
نقد كلام ابن قيّم
٤١ ص
(٢٤)
1- در باب غسل و وضو و تيمّم
٤٣ ص
(٢٥)
1- حكم تكليفى
٤٤ ص
(٢٦)
2- حكم وضعى
٤٦ ص
(٢٧)
2- جلوگيرى از عادت ماهيانه
٤٩ ص
(٢٨)
فرع اوّل حكم تكليفى خوردن قرصهاى جلوگيرى
٥٠ ص
(٢٩)
فرع دوّم حكم وضعى خوردن قرص جلوگيرى
٥٣ ص
(٣٠)
فرع سوّم حكم عوارض جانبى
٥٥ ص
(٣١)
3- اخذ اجرت براى انجام عبادت
٥٧ ص
(٣٢)
مفهوم قصد قربت چيست؟
٥٧ ص
(٣٣)
اشكال عمده عبادتهاى استيجارى
٥٨ ص
(٣٤)
چارهجويىهاى فقها
٥٩ ص
(٣٥)
راه اوّل عدم اعتبار قصد قربت در عبادات استيجاريّه
٦٠ ص
(٣٦)
راه دوّم داعى بر داعى
٦١ ص
(٣٧)
راه سوّم
٦٢ ص
(٣٨)
نقد راه حلهاى سهگانه
٦٤ ص
(٣٩)
مشكل ديگر عبادات استيجاريّه!
٦٨ ص
(٤٠)
دو راه ديگر براى حلّ مشكل قصد قربت
٦٩ ص
(٤١)
1- تحليل ماهيّت عبادات استيجارى
٦٩ ص
(٤٢)
نقد و بررسى
٧٠ ص
(٤٣)
2- چه كسى قصد قربت مىكند، نايب يا منوب عنه؟
٧١ ص
(٤٤)
راه حلّى از مرحوم ميلانى
٧٢ ص
(٤٥)
نقد و بررسى
٧٢ ص
(٤٦)
يادآورى سه نكته
٧٣ ص
(٤٧)
4- مسافرت به قصد فرار از روزه
٧٥ ص
(٤٨)
مقتضاى قاعده چيست؟
٧٦ ص
(٤٩)
ادلّه نظريّه مشهور
٧٨ ص
(٥٠)
جمعبندى روايات
٨١ ص
(٥١)
5- آيا كفّاره عمد با مسافرت ساقط مىشود؟
٨٣ ص
(٥٢)
نظرات فقها
٨٣ ص
(٥٣)
دليل طرفداران نظريّه سقوط مطلق
٨٥ ص
(٥٤)
ادلّه طرفداران عدم سقوط مطلقا
٨٧ ص
(٥٥)
نظريّه ما
٨٩ ص
(٥٦)
6- راه محرميّت زن برادر، بر برادر شوهر
٩١ ص
(٥٧)
كلمات فقها
٩١ ص
(٥٨)
دليل مسأله
٩٢ ص
(٥٩)
چند نكته
٩٣ ص
(٦٠)
7- چگونه مىتوان با فرزند خوانده محرم شد؟
٩٧ ص
(٦١)
راههاى ايجاد محرميّت بين پسر و مادر خوانده
٩٩ ص
(٦٢)
توضيح اين كه
٩٩ ص
(٦٣)
شرح بيشتر داعى بر داعى
٦٦ ص
(٦٤)
راههاى ايجاد محرميّت بين دختر و پدر خوانده
١٠٠ ص
(٦٥)
8- طرق فرار از ربا
١٠٣ ص
(٦٦)
دلايل نظريّات چهارگانه
١٠٦ ص
(٦٧)
آراى فقها
١٠٥ ص
(٦٨)
ادلّه قول مشهور (قول اوّل)
١٠٦ ص
(٦٩)
دليل اوّل تمسّك به قواعد، عمومات و اطلاقات
١٠٦ ص
(٧٠)
نقد و بررسى
١٠٦ ص
(٧١)
دليل دوّم روايات خاصّه
١٠٨ ص
(٧٢)
طايفه اوّل راه فرار از رباى «قرضى»
١٠٨ ص
(٧٣)
طايفه دوّم راه فرار از رباى «معاملاتى»
١١٥ ص
(٧٤)
نقد و بررسى
١١٦ ص
(٧٥)
طايفه سوّم راه چاره، دو معامله جداگانه
١١٧ ص
(٧٦)
بررسى بقيّه نظريّهها
١١٩ ص
(٧٧)
9- تلقيح مصنوعى، راهكارى ديگر!
١٢١ ص
(٧٨)
انواع تلقيح مصنوعى
١٢٢ ص
(٧٩)
موضوعات اصلى مسأله
١٢٤ ص
(٨٠)
الف) حكم اوّلى صورتهاى دهگانه
١٢٤ ص
(٨١)
نتيجه نهايى
١١٩ ص
(٨٢)
دليل معتقدين به جواز
١٢٦ ص
(٨٣)
نقد و بررسى
١٢٧ ص
(٨٤)
دليل قول مشهور
١٢٩ ص
(٨٥)
ب) حكم تلقيح به حسب عوارض آن
١٣٥ ص
(٨٦)
موارد ضرورت
١٣٦ ص
(٨٧)
يادآورى
١٣٧ ص
(٨٨)
1- تلقيح كننده همجنس مقدّم است
١٣٧ ص
(٨٩)
2- در تلقيح حرام تفاوتى بين صورتهاى زير نيست
١٣٨ ص
(٩٠)
ج) احكام فرزند حاصل از تلقيح
١٣٩ ص
(٩١)
چكيده مباحث گذشته
١٤٥ ص
(٩٢)
اصول سهگانه
١٤٧ ص
(٩٣)
اصل اوّل راههاى ايجاد فرزند مشروع
١٤٧ ص
(٩٤)
صورتهاى پنجگانه
١٤٦ ص
(٩٥)
اصل دوّم پدر و مادر فرزند تلقيحى كيست؟
١٤٩ ص
(٩٦)
اصل سوّم محرميّت با مادر جانشين و شوهرش!
١٤٩ ص
(٩٧)
حكم صورتهاى پنجگانه
١٥٠ ص
(٩٨)
راهكارى مشروع
١٥١ ص
(٩٩)
10- راهى براى فرار از حرمت ابدى حاصل از ازدواج در عدّه!
١٥٥ ص
(١٠٠)
ضرورت اين بحث
١٥٥ ص
(١٠١)
حرمت ابدى
١٥٨ ص
(١٠٢)
امّا عقيده فقهاى اهل سنّت
١٥٨ ص
(١٠٣)
حرمت ازدواج در عدّه
١٥٧ ص
(١٠٤)
مستند نظريّه حرمت ابدى
١٦٠ ص
(١٠٥)
راهكارى براى نجات از حرمت ابدى
١٦١ ص
(١٠٦)
پاسخ به چند سؤال
١٦٣ ص
(١٠٧)
در اين فتوا تنها نيستيم
١٦٥ ص
(١٠٨)
نتيجه نهايى
١٦٧ ص

حيله هاى شرعى و چاره جويى هاى صحيح - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٩ - ادلّه نظريّه مشهور

١- محمّد بن مسلم از امام باقر عليه السّلام چنين نقل مى‌كند:

إنّه سئل عن الرّجل يعرض له السّفر في شهر رمضان و هو مقيم و قد مضى منه ايّام، فقال: لا بأس بان يسافر و يفطر و لا يصوم‌ [١].

اين روايت، روشنترين حديث اين بحث از جهت سند و دلالت مى‌باشد؛ سند آن معتبر و دلالتش مطلق و عام است.

٢- «حلبى» در روايت صحيحى به نقل از امام صادق عليه السّلام مى‌گويد:

سألته عن الرّجل يدخل شهر رمضان و هو مقيم لا يريد براحا ثمّ يبدو له بعد ما يدخل شهر رمضان ان يسافر فسكت، فسألته غير مرّة، فقال:

يقيم أفضل إلّا أن تكون له حاجة لا بدّ له من الخروج فيها أو يتخوّف على ماله. و رواه الكليني، عن علي بن إبراهيم، عن أبيه، عن ابن أبي عمير، عن حمّاد، عن الحلبي، مثله‌ [٢].

اين روايت دو سند دارد. يك سند آن را مرحوم «صدوق» در «من لا يحضره الفقيه» نقل كرده، و سند ديگر را مرحوم «كلينى» در «كافى» آورده، و هر دو سند صحيح است. بنابراين، روايت مذكور از نظر سند معتبر است.

و امّا از نظر دلالت، روايت معناى وسيعى دارد. و بعيد نيست كه حتّى شامل كسى كه به قصد فرار از روزه مسافرت مى‌كند نيز بشود؛ زيرا جمله «لا يريد براحا» بدين معناست كه تصميمى براى سفر نداشت، سپس تصميم به مسافرت گرفت؛ نه اين كه كارى يا عذرى برايش حاصل شده باشد.


[١]. وسائل الشيعة، جلد ٧، ابواب من يصح منه الصوم، باب ٣، حديث ٢.

[٢]. وسائل الشيعة، جلد ٧، ابواب من يصح منه الصوم، باب ٣، حديث ١.