حيله هاى شرعى و چاره جويى هاى صحيح - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٤ - ١- حكم تكليفى

ديگر اين كه از نظر حكم وضعى، چنين نماز و روزه‌اى مجزى و كافى است، يا نياز به اعاده و قضا دارد؟

١- حكم تكليفى‌

آيا از نظر شرع مقدّس اسلام تأخير غسل و وضو، تا زمانى كه وقت براى آن باقى نماند و ناچار باشد تيمّم كند، كار مشروعى است، يا اين كار از اساس غير مجاز است؟

شايد تصوّر شود اصل حاكم در اينجا برائت است؛ چون هر جا شك در حرمت و حليّت كارى داشته باشيم، اصل برائت جارى است، پس تأخير غسل و وضو تا تنگى وقت حرام نيست.

به خصوص كه در شبيه اين مسأله علما و فقها فتوا داده‌اند، و آن، شخصى است كه وضو دارد، و مى‌تواند نمازش را با وضو بخواند، ولى خود را با مواقعه با همسر جنب مى‌كند، و چون آبى جهت غسل و وضو ندارد، نمازش را با تيمّم مى‌خواند [١].

همان گونه كه در اينجا باطل كردن وضو و سپس انجام عبادت با تيمّم جايز است، در مسأله مورد بحث نيز تأخير نماز تا تنگى وقت، و سپس انجام آن با تيمّم جايز مى‌باشد.

ولى انصاف اين است كه تأخير انداختن غسل و وضو تا آخر وقت بدون هيچ گونه عذر شرعى، و تبديل آن به تيمّم در ضيق وقت حرام است؛ زيرا وضو و تيمّم (يا غسل و تيمّم) دو واجب تخييرى در عرض‌

[١]. اين مطلب را مى‌توان از مسأله ٦٦٨ رساله توضيح المسائل حضرت آيت اللّه العظمى مكارم شيرازى مدّ ظلّه، نيز استفاده كرد.