حيله هاى شرعى و چاره جويى هاى صحيح - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥١ - فرع اوّل حكم تكليفى خوردن قرصهاى جلوگيرى

داشته باشد جايز نيست، همان گونه كه اگر سيگار و مانند آن هم ضرر عمده داشته باشد (كه دارد) و به نظر اهل خبره ضرر عمده آن ثابت شود (كه شده است) مصرف آن نيز غير مشروع است‌ [١] و دليل اين استثنا حكم عقل است. عقل هر انسانى حكم مى‌كند كه استفاده از چيزهايى كه ضرر عمده دارد جايز نيست، و هر آن چه كه مورد حكم عقل سليم قرار گيرد، شرع نيز بدان حكم مى‌كند.

دليل ديگرى كه مى‌توان بر اين استثنا اقامه كرد، «قاعده لا ضرر» است. طبق اين قاعده اگر قرص جلوگيرى ضرر عمده‌اى داشته باشد، خوردن آن حرام است.

سؤال: آيا قاعده لا ضرر مختصّ احكام وضعى نيست؟ يا احكام تكليفى را نيز شامل مى‌شود؟

جواب: اتّفاقا مورد حديث لا ضرر حكم تكليفى است، زيرا پيامبر به ثمرة بن جندب فرمود: «اجازه ورود بخواه، سپس داخل منزل آن مرد انصارى شو»، يعنى دخول تو بدون اذن صاحبخانه حرام است.

بنابراين، لا ضرر شامل احكام تكليفيّه مى‌شود؛ زيرا شأن ورود آن را نمى‌توان خارج ساخت.

آرى استدلال به اين قاعده در اينجا اشكال ديگرى دارد، و آن اين كه قاعده مذكور براى مواردى است كه إضرار به غير مطرح باشد.

جزئى دارد؛ مانند بسيارى از شيرينيها، چربيها، غذاهايى كه موادّ شيميايى دارد، و حتّى غذاهاى بسيار داغ و شبيه آن.

[١]. برخى از اطبا معتقدند كه سيگار منشأ بيش از صد بيمارى است! شرح اين مسأله را در كتاب «خودكشى تدريجى و ديگر كشى يا سيگار» مطالعه فرماييد.