حيله هاى شرعى و چاره جويى هاى صحيح - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨ - چه كسانى به سراغ حيلهها مىروند؟
نمىپيمود، و در نهايت مطرود و منفور معبودش قرار نمىگرفت.
اوّلين قدم عبوديّت معرفت و شناخت خداوند متعال است، و ريشه معرفة اللّه اعتقاد به توحيد در تمام شاخههاى آن است، [١] و شيطان فاقد اين گوهر گرانبها بود.
مسلمانان را از جهتى مىتوان به سه دسته تقسيم كرد:
گروهى، هر چند قليل، به مقام عبوديّت رسيده، و عابد نيز هستند.
عدّهاى فراوان فقط عابدند، و بهره كافى از عبوديّت نبردهاند، و گروه سوّم از هيچ يك نصيبى ندارند.
حيلههاى دروغين به نام حيلههاى شرعى به كار گروه سوّم نمىآيد؛ زيرا آنان سر بر طاعت شيطان نهاده، و در مكتب شيطان تمام گناهان مباح است و نيازى به حيلههاى شرعى نمىباشد.
گروه دوّم، كه هنوز در بندگى هواى نفس خويشند، هر چند در ظاهر چهره عبوديّت دارند، ولى براى رسيدن به خواهش دل و تمنّاى نفس خويش، به هر راهكار و حيلهاى متمسّك مىشوند. چه آن راهكار مشروع باشد، يا مورد رضاى پروردگار نباشد.
امّا گروه اوّل، كه طبق فرمايش امام صادق عليه السّلام تمام فكر و ذكر آنها كسب رضايت پروردگار در سايه عمل به واجبات و ترك كارهاى حرام است [٢]، هر چند از حيلهها و چارهجويىهايى كه مشكلات را آسان مىكند، و محروميّتها را بر مىچيند، و تنگناها را فراخ مىنمايد، ناخشنود نيستند؛ امّا تنها راهكارهايى را مىپسندند كه مورد رضايت
[١]. ميزان الحكمة، باب ٢٤٨٨، حديث ١١٦١٤.
[٢]. ميزان الحكمة، باب ٢٤٨٩، حديث ١١٦١٥.