حيله هاى شرعى و چاره جويى هاى صحيح - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨ - الف) شيخ طوسى و حيلههاى شرعى

مخاطرة على البائع ...» [١].

مرحوم شيخ طوسى در اين عبارت به سه حيله شرعى اشاره مى‌كند:

١- نخست اين كه سهم يكى از شركا يك صد دينار ارزش دارد. او سهم خود را به هزار دينار به شخص سوّمى مى‌فروشد، و در مقابل جنسى كه يك صد دينار بيشتر ارزش ندارد به هزار دينار از او مى‌خرد. با اين حيله، شريك ديگر نمى‌تواند از حقّ شفعه استفاده كند؛ زيرا در اين صورت بايد سهم شريك خود را به ده برابر قيمت واقعى بخرد!

٢- حيله دوّم اين است كه يكى از شركا، كه سهم او يك صد دينار ارزش دارد جنسى را از شخص سوّم، كه قيمت آن يك صد دينار است، به هزار دينار به طور نسيه بخرد، سپس سهم خود را در مقابل بدهيش به هزار دينار مى‌فروشد. با اين حيله نيز شريك از إعمال حقّ شفعه محروم مى‌گردد؛ چون قيمت معامله ده برابر شده است.

٣- سوّمين حيله اين است كه شريك سهم خويش را، كه يك صد دينار ارزش دارد، به هزار دينار بفروشد. سپس ٩٠٠ دينار طلب خود را ابراء كند، و تنها يك صد دينار از مشترى بگيرد. در اينجا نيز شريك ديگر از اعمال حقّ شفعه محروم مى‌گردد، مگر اين كه سهم شريكش را به ده برابر قيمت واقعى بخرد!

سپس شيخ طوسى اضافه مى‌كند:

[١]. المبسوط، جلد ٣، صفحه ١٥١.