حيله هاى شرعى و چاره جويى هاى صحيح - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٧ - مقتضاى قاعده چيست؟

ايّام ماه مبارك نهى مى‌كند.

٢- على بن اسباط در روايت مرسله‌اى از امام صادق عليه السّلام چنين نقل مى‌كند:

قال: إذا دخل شهر رمضان فللّه فيه شرط، قال اللّه تعالى: (فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ) فليس للرّجل إذا دخل شهر رمضان ان يخرج إلّا في حجّ أو في عمرة أو مال يخاف تلفه أو أخ يخاف هلاكه، و ليس له أن يخرج في إتلاف مال أخيه، فإذا مضت ليلة ثلاث و عشرين فليخرج حيث شاء [١].

اين حديث نيز سفر در ماه مبارك رمضان را نهى مى‌كند.

در هر دو حديث به آيه شريفه ١٨٥ سوره بقره استدلال شده، بدين جهت لازم است بحث مختصرى پيرامون آن داشته باشيم.

مضمون آيه اين است: «كسانى كه حاضر هستند بايد روزه بگيرند، و كسانى كه در سفر هستند روزه نگيرند» امّا دلالت ندارد كه بايد همه حاضر باشند، و هيچ كس حقّ مسافرت در ماه رمضان ندارد.

به عبارت ديگر گويى فرموده است: «الحاضر يصوم و المسافر لا يصوم» اگر به اين عبارت گفته بود، آيا هيچ دلالتى بر حرمت سفر در ماه رمضان داشت؟!

و به تعبير ديگر، حكم در اين آيه شريفه، كه همان روزه گرفتن است، معلّق بر وصف حضور در وطن است. تا زمانى كه اين عنوان حاصل است، انجام آن حكم هم واجب است، ولى هنگامى كه اين‌

[١]. وسائل الشيعة، جلد ٧، ابواب من يصح منه الصوم، باب ٣، حديث ٦.