آيات ولايت در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩٦ - اشكال پنجم چرا تمام ضميرهاى آيه جمع است؟

فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ، ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكاذِبِينَ‌

هرگاه بعد از علم و دانشى كه (درباره مسيح) به تو رسيده، (باز) كسانى با تو به محاجّه و ستيز برخيزند، به آنها بگو: بياييد ما فرزندان خود را دعوت كنيم، شما هم فرزندان خود را؛ ما زنان خويش را دعوت نماييم، شما هم زنان خود را؛ ما از نفوس خود دعوت كنيم، شما هم از نفوس خود؛ آنگاه مباهله كنيم؛ و لعنت خدا را بر دروغگويان قرار دهيم.

اين آيه پيرامون داستان مباهله است. در اين ماجرا- همانطور كه همه مى‌دانند- از سوى پيامبر صلى الله عليه و آله، على و فاطمه و حسن و حسين (سلام اللَّه عليهم اجمعين) آمده بودند. منظور از «أَبْنائِنا» در آيه شريفه حسن و حسين (عليهما السّلام) و منظور از «نِساءَنا»، كه جمع است، فاطمه زهراء (سلام اللَّه عليها) و منظور از «أَنْفُسَنا*»، كه آن هم جمع است، علىّ بن أبي طالب عليه السلام است. [١]

بنابراين در اين آيه شريفه نيز صيغه جمع، يعنى «نسائنا» و «انفسنا»، در مفرد، يعنى «فاطمه» و «على» به كار رفته است.

٥- در اوّلين آيه سوره ممتحنه مى‌خوانيم:

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَ عَدُوَّكُمْ أَوْلِياءَ ...

اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! دشمن من و دشمن خودتان را دوست نگيريد! ...

بسيارى از مفسّران گفته‌اند كه اين آيه شريفه در مورد «حاطب ابن ابى بلتعه» نازل شده و او يك نفر بوده است، ولى صيغه‌هاى‌ «الّذين، آمنوا، لا تتّخذوا، عدوّكم» همه جمع به كار رفته است و اين به خاطر عظمت خطر كارى است كه او مى‌خواست انجام دهد و آن اين كه: هنگامى كه پيامبر صلى الله عليه و آله تصميم به فتح مكّه گرفت، راههاى منتهى به مكّه را مسدود نمود، تا خبر لشكركشى مسلمانان به گوش كفّار و مشركين مكّه نرسد و آنها غافلگير شده و بدون جنگ و خونريزى‌

[١] الكشّاف، جلد ١، صفحه ٣٦٨.