آيات ولايت در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٦١ - ٦ امام على عليه السلام و علم فقه

روايت شده است.» [١] و ابن عبّاس كه آن همه احاديث تفسيرى دارد از شاگردان امام على عليه السلام بوده است. هنگامى كه به او گفته شد: علم تو نسبت به علم پسر عمويت، چه مقدار است؟ گفت: مانند نسبت قطره بارانى در برابر اقيانوس! [٢] شاگردان تفسيرى امام على عليه السلام هر كدام در مكّه و مدينه و كوفه صاحب مكتب تفسيرى شدند.

٤. امام على عليه السلام واضع علم نحو

حضرت على عليه السلام براى صيانت زبان قرآن از انحراف و اعوجاج، أبو الأسود دؤلى را مأمور ساخت تا زير نظر آن حضرت علم نحو را وضع كند و بعدها أبو الأسود با استفاده از همين علم نحو، قرآن را اعراب‌گذارى كرد. [٣]

٥. امام على عليه السلام و علم كلام‌

ابن أبي الحديد در مقدّمه‌ شرح نهج البلاغه‌ مى‌نويسد: «علم كلام و اعتقادات، كه اشرف علوم است، از كلام امام على عليه السلام اقتباس شده است.» [٤]

اربلى در كشف الغمّه‌ مى‌نويسد: «پيشوايان مكتب‌هاى كلامى؛ يعنى اشاعره، معتزله، شيعه و خوارج، همه خود را منسوب به آن حضرت مى‌دانند.» [٥]

٦. امام على عليه السلام و علم فقه‌

گذشته از فقهاى اماميّه، كه فقه خود را از امام على عليه السلام دارند، احمد حنبل فقه را از شافعى، و شافعى از محمّد بن حسن و مالك آموخت. و محمّد بن حسن فقه را از ابو حنيفه، و مالك و ابو حنيفه فقه را از امام صادق عليه السلام آموخته‌اند و فقه امام صادق عليه السلام به جدّش علىّ بن أبي طالب عليه السلام منتهى مى‌شود. [٦]

[١] اتقان، نوع ٨٠، طبقات المفسّرين.

[٢] شرح نهج البلاغه ابن أبي الحديد، جلد ١، صفحه ١٨ و ١٩.

[٣] طبقات النّحويين، جلد ٧، صفحه ١٤.

[٤] شرح نهج البلاغه ابن أبي الحديد، جلد اوّل، صفحه ١٧.

[٥] كشف الغمّه، جلد ١، صفحه ٢١.

[٦] شرح نهج البلاغه ابن أبي الحديد، جلد ١١، صفحه ١٨.