آيات ولايت در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩٣ - تفسير سابقون از زبان پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم

قيلَ: يا رَسُولَ اللَّهِ وَ مَنْ هُمْ؟ سؤال شد: آن‌ها چه كسانى هستند؟

حضرت رسول صلى الله عليه و آله و سلم در پاسخ به اين پرسش فرمودند:

١- «الَّذينَ يَقْبَلُونَ الْحَقَّ إِذا سَمِعُوهُ؛ سابقون كسانى هستند كه وقتى حق را مى‌شنوند آن را پذيرا مى‌شوند.»

سابقين، حرف حق را هر چند از زبان دشمن يا كودكى باشد، مى‌پذيرند؛ آن‌ها در برابر حق، تعصّب و لجاجت و جدال و تكبّر ندارند. انسان وقتى به اشتباه خويش پى مى‌برد و حقيقت برايش روشن مى‌شود، بايد با شجاعت حق را بپذيرد و به اشتباهش اعتراف نمايد، و بداند كه هزينه اعتراف به اشتباه، بسيار كمتر از إنكار اشتباه است!

٢- «وَ يَبْذلُونَهُ اذا سَألُوهُ؛ (صفت ديگر سابقون آن است كه) وقتى حق را از آن‌ها مى‌پرسند بيان مى‌دارند.»

سابقون، حق را كتمان نمى‌كنند؛ آن‌ها نمى‌گويند كه اگر حق را بگوييم، پدر و مادر ما، همسر ما، دوست و همسايه ما، و يا افراد ديگر ناراحت مى‌شوند، زيرا كتمان حق از گناهان كبيره است و شهادت دادن نسبت به چيزى كه انسان از آن اطّلاع دارد واجب مى‌باشد، همان‌گونه كه خداوند متعال در آيه شريفه ٢٨٣ سوره بقره مى‌فرمايد:

وَ لا تَكْتُمُوا الشَّهادَةَ وَ مَنْ يَكْتُمْها فَإِنَّهُ آثِمٌ قَلْبُهُ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ‌

و شهادت را كتمان نكنيد. و هر كس آن را كتمان كند، قلبش گناهكار است. و خداوند، به آنچه انجام مى‌دهيد، داناست.

٣- «وَ يَحكُمُونَ لِلنَّاسِ كَحُكْمِهِمْ لِانْفُسِهِمْ‌ [١]؛ (ديگر ويژگى سابقين آن است كه) همان حكمى را كه براى خود مى‌كنند، براى مردم نيز در نظر مى‌گيرند و آنچه براى خويش دوست دارند، براى ديگران هم دوست مى‌دارند.»

و به تعبير ديگر، به منافع خويش و ديگران، با يك چشم نگاه مى‌كنند! البتّه بدون شك اين كار، كار سختى است. اگر ما همه را با يك چشم نگاه كنيم، و در برابر حق تسليم باشيم، و آن را پذيرا گرديم، و حق را گويا باشيم، جزء سابقين خواهيم بود.

[١] نوادر الرّاوندي، صفحه ١٥ (به نقل از بحار الأنوار، جلد ٦٦، صفحه ٤٠٣).