آيات ولايت در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦ - انتخاب جانشين نقطه پايان رسالت

پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله در قرآن مجيد با جملات مختلفى مورد خطاب قرار گرفته است؛ از جمله:

«يا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ‌ [١]؛ اى جامه به خود پيچيده!»

«يا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ [٢]؛ اى جامه خواب به خود پيچيده (و در بستر آرميده)!»

«يا أَيُّهَا النَّبِيُّ* [٣]؛ اى پيامبر!»

«يا أَيُّهَا الرَّسُولُ*؛ اى پيامبر!»

خطاب اوّل و دوم اشاره به حالت خاصّ ظاهرى آن حضرت دارد، ولى خطاب سوم و چهارم اشاره به شأن معنوى و مقام الهى پيامبر صلى الله عليه و آله دارد. خطاب‌ يا أَيُّهَا النَّبِيُّ* بارها در قرآن مجيد تكرار شده است.

ولى خطاب‌ يا أَيُّهَا الرَّسُولُ* تنها در دو آيه قران مجيد آمده است. يكى، آيه محلّ بحث و ديگرى آيه ٤٨ سوره مائده كه متناسب با اين آيه شريفه است؛ و اين خطاب نشانگر اهمّيّت مطلبى است كه پيامبر صلى الله عليه و آله به خاطر آن مورد خطاب پروردگار عالم قرار گرفته است.

«بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ‌»- (اى پيامبر ما!) مأموريّت ويژه‌اى كه خداوند بر عهده تو گذاشته است را انجام ده و آن را به مردم برسان!

اين مأموريّت جز تعيين جانشين نبوده است.

«وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ‌» مأموريّت مورد اشاره بقدرى مهم و سرنوشت‌ساز است كه اگر آن را انجام ندهى و به مردم نرسانى، گويا رسالت پروردگارت را انجام نداده‌اى و زحمات بيست و سه‌ساله‌ات ناقص خواهد ماند!

البتّه روشن است كه پيامبر صلى الله عليه و آله آنچه بر او نازل مى‌شد را به مردم مى‌رساند و براى آنها بيان مى‌كرد، ولى اين تعبير و لحن آيه بدان جهت است كه مردم به اهمّيّت ويژه و فوق‌العاده اين مطلب پى ببرند.

[١] سوره مزّمّل، آيه اوّل‌

[٢] سوره مدثر، آيه اوّل‌

[٣] اين خطاب در بيش از ده آيه قرآن تكرار شده است.