آيات ولايت در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤١٢ - ياوران پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم

خود تحريم مى‌كنى!» به عنوان عتاب و سرزنش نيست، بلكه نوعى شفقت است.

درست مثل اين كه ما به كسى كه زحمت زيادى براى تحصيل درآمد مى‌كشد و خود از آن بهره چندانى نمى‌گيرد، مى‌گوييم: چرا اين قدر به خود زحمت مى‌دهى، و از نتيجه اين زحمت بهره نمى‌گيرى!

«وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ*»- سپس در پايان آيه مى‌فرمايد: «خداوند غفور و رحيم است» اين غفران و رحمت نسبت به همسرانى است كه موجبات آن حادثه را فراهم كردند، كه اگر راستى توبه كنند مشمول آن خواهند بود. يا اشاره به اين است كه بهتر اين بود كه پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم چنين سوگندى ياد نمى‌كرد، كارى كه احتمالًا موجب جرأت و جسارت بعضى از همسران آن حضرت مى‌شد.

در آيه بعد اضافه مى‌كند: «قَدْ فَرَضَ اللَّهُ لَكُمْ تَحِلَّةَ أَيْمانِكُمْ‌؛ خداوند راه گشودن سوگندهايتان را (در اين گونه موارد) روشن ساخته است.» به اين ترتيب كه كفّاره قسم را بدهيد و خود را آزاد سازيد. البّته اگر سوگند در موردى باشد كه ترك كارى رجحان دارد بايد به سوگند عمل كرد، و شكستن آن گناه است، و كفّاره دارد. امّا اگر در مواردى باشد كه ترك آن عمل مرجوح باشد (مانند آيه مورد بحث) در اين صورت شكستن آن جايز است، امّا براى حفظ احترام قسم بهتر است كفّاره نيز داده شود.

وَ اللَّهُ مَوْلاكُمْ وَ هُوَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ‌

خداوند مولاى شما و حافظ و ياور شما است و او عليم و حكيم است.

لذا او راه نجات از اينگونه سوگندها را براى شما هموار ساخته، و طبق علم و حكمتش مشكل را براى شما گشوده است. از روايات استفاده مى‌شود كه پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم بعد از نزول اين آيه برده‌اى آزاد كرد، و آنچه را بر خود از طريق قسم حرام كرده بود حلال نمود.

در آيه بعد شرح بيشترى پيرامون اين ماجرا داده، مى‌فرمايد:

وَ إِذْ أَسَرَّ النَّبِيُّ إِلى‌ بَعْضِ أَزْواجِهِ حَدِيثاً فَلَمَّا نَبَّأَتْ بِهِ وَ أَظْهَرَهُ اللَّهُ عَلَيْهِ عَرَّفَ بَعْضَهُ وَ أَعْرَضَ عَنْ بَعْضٍ‌