آيات ولايت در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩٤ - اشكال پنجم چرا تمام ضميرهاى آيه جمع است؟

الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَ النَّهارِ سِرًّا وَ عَلانِيَةً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ‌

آنها كه اموال خود را، شب و روز، پنهان و آشكار، انفاق مى‌كنند، مزدشان نزد پروردگارشان است؛ نه ترسى بر آنهاست، و نه غمگين مى‌شوند.

در اين آيه شريفه نيز كلمات «الّذين، ينفقون، اموالهم، فلهم، اجرهم، ربّهم، عليهم، هم، يحزنون» همه، به صيغه جمع آمده است؛ ولى بسيارى از مفسّران گفته‌اند كه منظور، علىّ بن أبي طالب عليه السلام بوده است كه شب و روز، پنهان و آشكار انفاق مى‌كرده است. طبق روايتى، آن حضرت چهار درهم داشت، يكى را شبانه و ديگرى را در روز، سومى را آشكار و چهارمى را پنهان انفاق كرد و آيه فوق در شأن انفاق او نازل شد! [١]

سؤال: مگر مى‌شود براى كارهاى بسيار جزئى، همچون انفاق چهار درهم، آيه‌اى نازل مى‌شود؟

پاسخ: آنچه از نظر اسلام مهم است كيفيّت و چگونگى عمل است نه مقدار عمل. بنابراين، اگر عمل مخلصانه باشد، ممكن است در شأن انفاق كمتر از چهار درهم نيز آيه‌اى نازل شود، امّا اگر كسى كوهى از طلا هم انفاق كند، ولى از سر اخلاص نباشد، هيچ ارزشى نخواهد داشت و آيه‌اى در شأن آن نازل نمى‌شود.

٣- در آيه شريفه ١٧٣ سوره آل عمران مى‌خوانيم:

الَّذِينَ قالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزادَهُمْ إِيماناً وَ قالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ‌

اينها (مجاهدان جنگ احد) كسانى بودند كه (بعضى از) مردم، به آنان گفتند:

«مردم [/ لشكر دشمن‌] براى (حمله به) شما اجتماع كرده‌اند؛ از آنها بترسيد!» امّا اين سخن، بر ايمانشان افزود؛ و گفتند: «خدا ما را كافى است؛ و او بهترين حامى ماست.

اين آيه پيرامون جنگ احد نازل شده است، وقتى كه گروهى از تازه مسلمانان‌

[١] الكشّاف، جلد ١، صفحه ٣١٩.