شرح دعاي صباح - رضي الدين محمّد شوشتري - الصفحة ١٤٣
را / ١٠٣ / قبله ساخته اند ، و نه به نصارا مايل است ؛ چه ايشان ، رو به جانب شرق كنند ، و مصباح ، حضرت رسالت است . و قولى آن است كه : مشكاة ، سينه با سكينه حضرت رسالت است و زجاجه ، دل بى غَلّ او ، و مصباح ، عِلم او و شجره ، خُلق شامل او كه نه در جانب اِفراط است و نه در طرف [١] تفريط ، و نزديك است كه از اخلاق حميده و محاسن ستوده او عالم ، نورانى گردد و از اِنضمام اخلاق آن سرور با افعال ، سِرّ نورٌ عَلى نُورٍ سِمَت ظهور يابد و از اين تأويل نيز [٢] تعبير از لسان صباح به آن حضرت ، كمال ظهور يافت . امّا در تفسير اهل بيت عليهم السلام وارد [ شده ] است كه : مِشكاة ، حضرت رسالت است و زجاجه ، فاطمه زهرا عليهاالسلام ، كه كوكبى است درخشان ميان زنان بهشت و افروخته شده است از شجره مباركه ابراهيم ، كه نه شرقى است و نه غربى است چنان كه گذشت [٣] ؛ بلكه ملّت او مسلمانى است و مايل است از همه اديان باطله بيگانه پرستى ، و ظهور ائمه هدا عليهم السلام از نسل آن سيّده نساء است . و از امامى عقب امامى ، معنى نورٌ على نور ، هويداست . و در بعضى احاديث وارد است كه : مِصباح ، كنايه از علم است و زجاجه ، سينه ائمه هدا [٤] ست و مشكاة ، عبارت از ذات محمّدى است كه منبع علوم اوّلين و آخرين است و شجره مباركه على بن ابى طالب ، كه ائمه از نسل او ظاهر گرديده اند [٥] ، و چون نور هدايت ايشان با قرآن قرين شود ، سرّ «نورٌ على نور» ، سِمَت ظهور پذيرد .
[ دليل بر اين كه مراد از فقرات ثلاثه ائمه هدايند ]
بدان كه چنانچه لسان صباح ، / ١٠٤ / روشنى دنياست ، آن حضرت و ائمه
[١] ب : جانب .[٢] ب : سرّ .[٣] الكافي ، ج ١ ، ص ١٩٥ ؛ العمدة ، ابن بطريق ، ص ٤٢٣ ؛ الأربعين ، قمي ، ص ٤٤٨ و . .[٤] ب : طاهرين .[٥] التوحيد ، صدوق ، ص ١٥٨ ؛ بحار الأنوار ، ج ٢٣ ، ص ٣١١ .