الَّذِي أَنزَلْنَا » . [١] پس اجسام لطيفه ، پيغمبر و دوازده امام در عالم اجسام و ارواح مطهره ايشان در عالم ارواح ، همچو آفتاب اند در عالم اجسام و ارواح . و از اين است كه كمالات را «انوار» مى گويند و ملكات ذميمه را / ١٤٠ / «ظلمات» ، و شك نيست كه آفتاب و نور روحانى ، افضل است از شمس جسمانى ؛ زيرا كه آفتاب جسمانى را ابر مى پوشانَد و آفتاب روحانى را سماوات سبع ، حاجب نمى تواند شد . « إِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ » . [٢] آفتاب [ جسمانى ] در شب ، غروب مى كند و آفتاب روحانى ، غايب نمى شود . «إنَّ ناشِئَةَ اللّيلِ هيَ أشَدُّ وَطْأً وَأقْوَمُ قيلاً» . « سُبْحَانَ الذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلاً » . [٣] شمس ، صداع مى آورد و او صعود مى كند . آفتاب ، رو را سياه مى كند ؛ پيغمبر ، سبب سفيدى روها مى شود . « يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ » . [٤] آفتاب مى سوزاند ؛ پيغمبر صلى الله عليه و آله وسلم و ائمه ، سبب نجات از احراق مى شوند . آفتاب در قيامت به جهنّم [٥] مى افتد ؛ پيغمبر در بهشتِ عنبر سرشت ، به پايه اى كه از او رفيع تر نباشد ، جاى دارد . شمس منفعتش در دنياست و بس ؛ ائمه ، منفعتشان در دنيا و عقباست . آفتاب ، سبب معرفت خلق است ؛ ائمه هدا ، سبب معرفت خالق است . آفتاب از براى فنا خلق شده و ائمه هدا از براى بقا . « ما خُلقتم للفناء ، بل خُلقتم للبَقاء [٦] » . آفتاب دنيا زوال تاريكى از خانه مى كند ؛ ائمه هدا ، زوال ظلمت و معصيت و كفر از دل مى كنند . آفتاب به راه ها و مكان ها راه مى نمايد ؛ ائمه هُدا ، هدايت روح و قلب مى كنند و به شعشعه خورشيد مرحمت ، ظلمتِ خطا را از صحايف احوال مجرمان نادم ، محو مى فرمايند .

[١] سوره تغابن ، آيه ٨ .[٢] سوره فاطر ، آيه ٨ .[٣] سوره اسراء ، آيه ١ .[٤] سوره آل عمران ، آيه ١٠٦ .[٥] ب : دوزخ .[٦] الاعتقادات ، للمفيد ، ص٤٧ عن النبي صلى الله عليه و آله ؛ تاريخ مدينة دمشق ، ج١ ، ص٤٩٠ : . . . سمعت الأوزعي يقول : سمعت بلال يقول : أيّها الناس ، إنكم لم تخلقوا للفناء ، إنما خلقتم للبقاء ، وإنما تنقلون من دار إلى دار .