شرح دعاي صباح - رضي الدين محمّد شوشتري - الصفحة ١٦٤
و مستفيدان اين درگاه بايد كرد و هر چند / ١٢٨ / ميانه مُفيض و مفيد و مستفيض و مستفيد مناسبت بيشتر است ، استفاده و استفاضه بيشتر تحقّق مى پذيرد ، و چون مبدأ فيّاض در نهايت تجرّد و تقدّس است و ما مستفيدان در غايت تعلّق و تدنّس ، پس لابدّ است از واسطه اى كه ذو جهتين باشد كه هم به حليه تجرّد آراسته باشد و هم به سرمايه تعلّق پيراسته باشد تا به جهت تجرّد ـ كه مناسب مَبدء است ـ استفاضه فيض نمايد و به جهت تعلّق كه مناسبت فى الجمله به ما دارد ، افاده فرمايد و از او مستفيد گرديم . و آن واسطه ، هاديان راه نجات و خازنان گنجينه اولوالعلم [١] درجات اند و تنبيه بر اين معنى است : « وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللّه ِ جَمِيعاً وَلاَ تَفَرَّقُوا » كه شما را قابليت آن نيست كه از مبدأ فيّاض ، استفاضه توانيد نمود ؛ چرا كه مناسبت بالكليه منتفى است . پس شما به حبل خدا كه ائمه هدايند ، درآويزيد و چنگ زنيد تا راه به مقصود يابيد .
[ دليل امامت اميرالمؤمنين عليه السلام ]
شيخ مفيد ـ رضوان اللّه عليه ـ روايت كرده از محمّد بن الحسن از على بن الحسين ـ صلوات اللّه عليهما ـ كه گفت : روزى رسول خدا در مسجد نشسته بود و اصحاب ، چون نجوم بر جوانب آن حضرت قرار گرفته بودند . پيغمبر صلى الله عليه و آله به ايشان فرمود كه : «الحال ، مردى خواهد آمد از اهل بهشت كه بپرسد از آنچه خواهد» . على بن الحسين ـ صلوات اللّه عليهما ـ گويد : پس مردى در آمد ، شبيه به مردم مصر و پيش آمد و بر رسول خدا سلام كرد و بعد از اداى شرط تحيّت ، نشست و گفت : يا رسول اللّه ! شنيده ام كه حق تعالى مى گويد : « وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللّه ِ جَمِيعاً وَلاَ تَفَرَّقُوا » . [٢] چه چيز است اين حبل كه خداى تعالى به چنگ زدن آن امر فرموده ؟ على بن الحسين گويد : رسول خدا ساعتى به تأمّل ، سر مبارك به زير افكند و به جانب
[١] نظير اين روايت است آنچه در نهج البلاغة (ج ٢ ، ص ٤٩) ؛ بحار الأنوار (ج ٣٢ ، ص ٢٤١) ، سنن الدارمي(ج ٢ ، ص ٤٣٥) ، المصنف ، ابن ابى شيبه (ج ٧ ، ص ١٦٥) و غيره وارد شده است .[٢] غريب الحديث ، ابن سلام ، ج ٤ ، ص ١٠١ ؛ لسان العرب ، ج ١١ ، ص ١٣٥ .[٣] الخلاف ، طوسى ، ج ١ ، ص ٢٧ ؛ مسند زيد بن علي ، ص ٤٦٤ ؛ قرب الإسناد ، ص ٧ ؛ الإمامة والتبصرة ، ص ١٥٠ ؛ عيون أخبار الرضا عليه السلام ، ج ١ ، ص ٣٤ .[٤] ب : كريمهم .[٥] سوره غافر ، آيه ٣ .[٦] النهاية ابن اثير ، ج ٣ ، ص ١٤٥ .[٧] سوره آل عمران ، آيه ١٠٣ .[٨] «اوتوا العلم» صحيح است ظاهرا ؛ بر گرفته از آيه ١١ سوره مجادله : « يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ ءَامَنُواْ مِنكُمْ وَ الَّذِينَ أُوتُواْ الْعِلْمَ دَرَجَـتٍ» .[٩] سوره آل عمران ، آيه ١٠٣ .[١٠] الغيبة ، نعمانى ، ص ٤٢ ؛ الفضائل ، ابن شاذان ، ص ١٢٥ ؛ بحار الأنوار ، ج ٣٦ ، ص ١٦ .[١١] العمدة ، ابن بطريق ، ص ٢٨٨ ؛ الصراط المستقيم ، ج ١ ، ص ٢٨٦ ؛ بحار الأنوار ، ج ٢٤ ، ص ٨٣ .