شرح دعاي صباح - رضي الدين محمّد شوشتري - الصفحة ١٢٨
« تعالى اللّه عن ذلك علواً كبيراً » .
[ دليل بر اين كه مراد از زبان صباح ، حضرت رسالت است و مراد از اتقان صنع فلك دوّار ، ائمه معصومين اند و همچنين مراد از شعشع ضياء الشمس ، رسول خدا و سيّد اوصياست ] . [١]
از براى انتفاع دنيا ، آفتاب و ماه و ستاره را راهبر خلق كرد كه در زمين ، ايشان را از ظلمات برّ و بحر رهاند . از براى آخرت نيز بايد خلق را از ظلمات كفر و جهالت رهاند . چنانچه در آسمان ستارگان مى باشند ، در زمين نيز ستارگان البته مى بايد كه باشند . و دليل بر اين : چون ستارگان بردارد ، ستارگان آسمان را فرود آرد ، و ستارگان زمين را كه براندازد ، آسمان از ستارگان بپردازد ؛ زيرا كه ائمه ، امان اهل زمين اند ، چنان كه ستارگان ، امان اهل آسمان اند : « النُّجومُ أمانٌ لِأهلِ السَّماءِ ، وَأهلُ بَيتي أمانٌ لاُِمّتي ، فَإذا خَلَتِ السَّماءُ مِنَ النُّجُومِ أَتى أهْلَ السَّمَاءِ مَا يُوعَدُون ، وَإِذَا خَلَتِ الْأرضُ مِنْ أهْلِ بَيتي أتى أَهلَ الأرضِ ما يُوعَدون » . [٢] هر گاه غرض دنيايى هدايت باشد ، كى سزد و سزاوار باشد كه در دين ، ضلالت باشد و راهنمايى و روشنايى نباشد و تلبيس ادلّه كند و حق را پوشيده دارد و مردمان را در چاه جهالت ، سرگردان دارد ؟ ! هرگاه خواهد در دنيا بر راه باشى ، كى خواهد [ كه ] در دين ، گمراه باشى ؟ ! اگر شب و روز در بيابانى يا در دريايى ، به آفتاب و ماه و ستاره نگر و / ٨٢ / چشم به ايشان دار كه دليل اند ، و راهرو را از دليل ، چاره نيست ، و همچنين در دين به آفتاب و ماه و ستارگان درخشان نگر كه راهنمايان ايشان اند بر جميع مردم از كوچك و بزرگ و سياه و سفيد و عرب و عجم و كُرد و لُر ، و بر همه طالع گرديده اند و همه را منتفع
[١] اين معنى ، زاده طبع فقير است . « منه » .[٢] الأحكام ، يحيى بن الحسين ، ج ١ ، ص ٤١ ؛ علل الشرائع ، ج ١ ، ص ١٢٣ ؛ كمال الدين ، ص ٢٠٥ ؛ معاني الأخبار ، ص ٣٤ ؛ كفاية الأثر ، ص ٢٩ ؛ مناقب أميرالمؤمنين ، كوفى ، ج ٢ ، ص ١٤٢ ؛ شرح الأخبار ، قاضى نعمان ، ج ٢ ، ص ٥٠٢ و . .[٣] نظير اين روايت است آنچه در كتب ذيل وارد شده است : الخصال ، ص ٣١ ؛ أمالي الصدوق ، ص ٣٠٧ ؛ معاني الأخبار ، ص ٥٦ ؛ روضة الواعظين ، ص ١٢٩ ؛ شرح الأخبار ، قاضى نعمان ، ج ١ ، ص ٢٢٠ ؛ مناقب ابن شهر آشوب ، ج ١ ، ص ٢٧ ؛ عوالي اللئالي ، ج ٤ ، ص ٨٦ و . . .[٤] نيل الأوطار ، ج ٩ ، ص ٢٢٩ ؛ عيون أخبار الرضا عليه السلام ، ج ١ ، ص ٢١٨ ؛ كمال الدين ، ص ٦٦ ؛ الغيبة ، نعمانى ، ص ٣٢٢ ؛ مكارم الأخلاق ، ص ٤٤٩ ؛ بحار الأنوار ، ج ٨ ، ص ١٢ و . . .[٥] كتاب من لا يحضره الفقيه ، ج ٤ ، ص ٤١٣ ؛ وسائل الشيعة ، ج ١٥ ، ص ٢٦٣ ؛ الفرج بعد الشدة ، ج ١ ، ص ٢٧ ؛ أمالي الطوسي ، ص ٦٧٥ ؛ ذخائر العقبى ، ص ٢٣٥ ؛ بحار الأنوار ، ج ٦٧ ، ص ١٨٣ .[٦] كمال الدين ، ص ٢٥٨ ؛ شرح الأخبار ، قاضى نعمان ، ج ٣ ، ص ٣٩٧ ؛ الغيبة ، نعمانى ، ص ١٨٩ ؛ بحار الأنوار ، ج ٥٢ ، ص ٢٢٥ .[٧] داعى در اخذ اين معنى متفرّد است و ظاهراً معنى مراد چنانچه از آيات ظاهر مى شود ، اين باشد . « منه » .[٨] ب : فائض الجود .[٩] ب : آفريدگار .[١٠] ونعم ما قال : { شد به دنيا رخش چراغ افروزشب ما گشت از التفاتش روز } { باز فردا چراغ افروزدكه از آن ، جُرم عاصيان سوزد }[١١] سوره شمس ، آيه ١ ـ ٣ .[١٢] ومؤيد اين معنى نيز مى تواند بود : « يَاأَيُّهَا النَّبِيُّ إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ شَاهِداً وَمُبَشِّراً وَنَذِيراً * وَدَاعِياً إِلَى اللّه ِ بإِذْنِهِ وَسِرَاجاً مُّنِيراً » يعنى : اى پيغمبر برگزيده ، ما فرستاديم تو را گواه بر تصديق و تكذيب امت و مژده دهنده به رحمت ، و بيم كننده از عقوبت ، و خواننده بندگان به پرستش ما به فرمان ما ، و چراغى روشن كه به واسطه ضوء نور تو كفر ظلمتْ محو شود و تاريكى ضلالت به نور هدايت تو مبدّل گردد . « منه » .[١٣] سوره شمس ، آيه ٥ .[١٤] سوره شمس ، آيه ٦ .[١٥] سوره انبياء ، آيه ٧١ و ٨١ .[١٦] سوره اعراف ، آيه ٥٨ .[١٧] سوره نحل ، آيه ١٦ .[١٨] الكافي ، ج١ ، ص٢٠٧ .