آسيب شناخت حديث - مسعودى، عبدالهادى - الصفحة ٥٥ - نمونه فقهى
تَوَضَّأْ مَثْنَى مَثْنَى وَلَا تَزِدَنَّ عَلَيْهِ، فَإِنَّكَ إِنْ زِدْتَ عَلَيْهِ فَلَا صَلَاةَ لَكَ». [١] داوود رقي گويد: من و داوود بن زربي نزد امام صادق عليه السلام، همديگر را ملاقات کرديم. پس داوود بن زربي گفت: «فدايتان شوم! خونهاي ما را در دنيا حفظ کردي، اميدواريم به ميمنت و برکت شما، وارد بهشت شويم». امام صادق عليه السلام فرمود: «خدا خون تو و برادران مؤمنت را حفظ کرد». آن گاه، به داود بن زربي فرمود: «آنچه برايت پيش آمده، براي داوود رقي باز گو تا پريشانياش آرام گيرد». او نيز همه واقعه را برايش باز گفت. سپس امام صادق عليه السلام به داوود رقي فرمود: «براي اين، [آنگونه] فتوا دادم؛ چراکه وي در آستانه کشته شدن به دست چنين دشمني بود». سپس امام فرمود: «اي داوود بن زربي! دو بار اعضاي وضو را بشوي و بر اين، ميفزا؛ چراکه اگر بيفزايي، نمازت درست نيست». نمونه دوم: همانند اين ماجرا، براي علي بن يقطين نيز پيش آمده است. او نيز در دربار عباسيان بوده و به امر امام کاظم عليه السلام، به رتق و فتق امور کشور و کمکهاي پنهاني به شيعيان مشغول بوده است. اين کمکها، از چشم جاسوسان و سخنچينان حسود، پوشيده نماند و آنان را که از موقعيت و کارداني و محبوبيت ابن يقطين ناخرسند بودند، به سعايت از او نزد هارون الرشيد کشاند. در همين زمان، او در باره چگونگي وضو و اختلاف در آن، از امام کاظم عليه السلام سؤال ميکند و امام براي حفظ جان و موقعيت او، مطابق با فتواي اهل سنّت نظر ميدهد و بدين صورت، جان او را نجات ميدهد. گزارش واقعه، چنين است: وروى محمد بن إسماعيل، عن (محمد بن الفضل) قال: اختلفت الرواية من بين أصحابنا في مسح الرِجلين في الوضوء؛ أهو من الأصابع إلى الكعبين أم من الكعبين إلى الأصابع؟ فكتب علي بن يقطين إلى أبي الحسن موسى عليه السلام: «جعلت
[١] وسائل الشيعة، ج ١، ص ٣١٢؛ اختيار معرفة الرجال، طوسي، ج ٢، ص ٦٠١ ـ ٦٠٠، رقم ٥٦٤. نيز ر.ک: وضوء النبي، سيد علي شهرستاني، ج ٢، ص ٥٢.[٢] الإرشاد، مفيد، ج ٢، ص ٢٢٩ ـ ٢٢٧.[٣] تهذيب الأحكام، طوسي، ج ٩، ص ٢٧٩ ـ ٢٧٨، ح ١٠٠٨. نيز ر.ک: الكافي، ج ٧،ص ٨٨ .