آسيب شناخت حديث - مسعودى، عبدالهادى - الصفحة ١٨٠ - حسنان
نمونهها
زور
در اين واژه، تغيير در حرکت، به تفاوت معناي واژه ميانجامد. در زبان عربي، کم نيستند هيئتهاي تقريباً همشکلي که با تفاوت در حرکات، معنايي متفاوت را ميرسانند. واژه «زور» با دو حرکت مختلف آمده است. اگر حرف «زاء» مضموم باشد، معناي باطل و بيهوده ميدهد ـ که ترکيب «قول زُور» [١] و «شهادت زُور»، [٢] از آن متداول است ـ ؛ ولي اگر مفتوح باشد، به معناي «زائر» خواهد بود، چنانکه در اين روايت آمده است: يعقوب بن شعيب قال: سمعت أبا عبد الله عليه السلام يقول: «مَن زار أخاه في جانبِ المِصْرِ ابتغاءَ وجهِ اللهِ فهو زَوْرُه، وحَقٌّ على اللهِ أنْ يُكرمَ زَوْرَه». [٣] يعقوب بن شعيب گويد: شنيدم که امام صادق عليه السلام ميفرمود: «هر که براي رضاي خداوند، به ديدار برادر دينياش در حومه شهر برود، ميهمان خدا است و بر خداوند است که ميهمانش را تکريم کند».
حسنان
نمونه دوّم، در سخنان امير مؤمنان به چشم ميآيد. واژه «حَسَنان» که مى تواند تثنيه «حَسَن» و يا كلمهاي مفرد با تلفّظ «حِسْنان» باشد، در خطبه دردآلود «شقشقيّه»، به کار رفته است. امام علي عليه السلام ماجراهاى پس از كشته شدن عثمان و هجوم سيل آساى مردم را براى سپردن خلافت به ايشان، به زيبايي توصيف مى كند و مى فرمايد: فَما راعَني إلّا والنّاسُ كَعُرفِ الضَبُعِ إلىَّ يَنثالُونَ علىَّ مِن كلِّ جانبِ، حتَّى لَقد وُطِئَ الحسنان، وشُقَّ عِطفاىَ، مُجتمِعينَ حَولي كرَبيضَةِ الغَنَمِ. [٤]
[١] فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الْأَوْثَانِ وَاجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ؛ حج/ ٣١.[٢] وَالَّذِينَ لا يشْهَدُونَ الزُّورَ وَإِذَا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا كِرَاماً؛ فرقان/ ٧٢.[٣] الكافي، ج ٢، ص ١٧٦.[٤] نهج البلاغه، خطبه سوّم.