آسيب شناخت حديث - مسعودى، عبدالهادى - الصفحة ٢٣ - دستهبندى برگزيده و توضيح آن

اما در اين جا، اين دسته‌بندي، اندکي اصلاح شده است. اين اصلاح، از اين ديدگاه سرچشمه گرفته است که آسيب‌هاي پ‌ژوهش، گاه نتيجه پديده‌هايي بيرون از اختيار پ‌ژوهشگر است و گاه زاييده نقص در روش‌هاي پ‌ژوهش و نيز نگرش، ويژگي‌هاي شخصيتي و موضع‌گيري پژوهشگر. دسته نخست، آسيب‌هايي‌اند که به موادّ پژوهش باز مي‌گردد؛ يعني نسخ، تقطيع، نقل معنا، اختصار و ديگر آسيب‌هايي که در جريان صدور و نقل حديث، اتفاق افتاده و پژوهشگر حديث، دخالتي در آنها نداشته و اکنون تنها بايد آسيب‌هاي رخ‌داده را بشناسد و آنها را از ساحت حديث بزدايد. اين دسته، يعني آسيب‌هاي موادّ پژوهش را به همان دو دسته آسيب‌هاي صدور و نقل حديث تقسيم و سپس گونه‌هاي فرعي‌تر هر يک را بيان مي‌کنيم. در دسته کلّي دوم، حديث به عنوان ماده پژوهش، مشکل و آسيبي ندارد؛ بلکه کاستي روش پژوهش و چگونگي نگاه و نگرش محقّق، موجب پديد آمدن آسيب‌هاي جدّي در پژوهش مي‌شود. اين آسيب‌ها را نيز به دو دسته روش پژوهش و پژوهشگر، تقسيم کرده‌ايم و براي هر يک از آنها، گونه‌هاي فرعي متعدّدي برشمرده‌ايم. نماي اجمالي اين دسته‌بندي چنين است:

دسته‌بندي برگزيده و توضيح آن