تاريخ اسلام در دوران امام على(ع) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٤٢
گرامى صلى الله عليه و آله پيشبينى كرده بود، فرمود: «لا الهَ الَّا اللَّهُ و اللَّهُ اكبر؛ تاريخ تكرار مىشود. «١» ... امروز من براى فرزندان آنان مىنويسم همچنان كه رسول خدا صلى الله عليه و آله براى پدرانشان نوشت.» «٢» سرانجام، متن قرارداد با حذف عنوان «اميرالمؤمنين عليه السلام» بگونهاى كه مورد توافق طرفين بود نوشته شد، كه به برخى از مواد مهمّ آن اشاره مىكنيم:
١. دو طرف، تسليم حكم خدا در قرآن و سنّت پيامبر صلى الله عليه و آله باشند و آنچه برخلاف حكم قرآن و سنّت است براى از ميان بردن آن بكوشند.
٢. «حَكَمَيْن» ابوموسى اشعرى و عمروعاص هستند و بايستى- تا زمانى كه از حقّ تجاوز نكنند- جان و مال و ناموسشان در امان باشد.
٣. «حَكَمَيْن» و همه مسلمانان موظّفند حكم موافق قرآن و سنّت را بپذيرند و بدان عمل كنند.
٤. تا زمان حُكْمِ «حَكَمَيْن» آتش بس برقرار است و هيچيك از دو طرف حقّ تعرّض به ديگرى را ندارد.
٥. داوران مىتوانند نقطه متوسّطى بين شام و عراق را اختيار كنند. و هيچ كس- بجز افرادى كه مورد توافق دو طرف باشند- حقّ شركت در مجلس داورى را ندارد. مدّت داورى نيز تا آخر ماه رمضان است.
٦. اگر داوران تا زمان مقرّر بر پايه قرآن و سنّت حكم نكردند، دو طرف مجازند به حالت اوّل برگردند و با يكديگر بجنگند.
قرارداد را عدّهاى از رجال همچون: «عبداللَّه بن عبّاس»، «مالك»، «امام حسن» و «امام حسين» عليهما السلام، «سعيد بن قيس» و «اشعث» و ... از اصحاب اميرمؤمنان عليه السلام و «حبيب بن