ابن ابى‌الحديد در شرح اين خطبه مى‌گويد:
«... منظور امام (ع) عبدالملك بن مروان است، چرا كه اين خصوصيات و علامتهايى كه امام به آن اشاره كرده است در اين شخص بطور كامل آشكار گرديد، زيرا او در شام قيام كرد و مردم را به سوى خود فراخواند و پرچمهايش را پيرامون كوفه يك بار خودش برافراشت كه به عراق رفت و مصعب را كشت و يك بار ديگر توسط كسانى كه از سوى او والى كوفه شده بودند برپا داشته شد، مانند: برادرش بشر بن مروان و بعضى ديگر، تا اينكه امور كوفه بدست حجاج رسيد و در اين زمان سركشى و طغيان عبدالملك بالا گرفت، فتنه و آشوبها با خوارج و عبدالرحمان بن اشعث گسترش يافت، جور و ستم به حد نهايى رسيد، بعد از هلاكت او پرچمهاى فتنه و آشوب برپا بود: مانند جنگ فرزندان او با بنى‌المهلب و جنگ با زيد بن على و (ع) فتنه‌هاى ناپيدا در كوفه كه در ايام يوسف بن عمر و خالد قسرى و عمر بن هبيره و ديگران آشكار گرديد و ظلم و ستم در كوفه بسيار روا شد، شمار زيادى از ساكنان كوفه كشته شدند و اموال آنها به غارت رفت ... «١» سپس امام (ع) ظهور دولت ديگرى را وعده مى‌دهد كه ديرى نپاييد، دولت عباسى بر دولت بنى‌اميّه چيره شدند. سران بنى‌اميّه در جنگ با آنها كشته شدند و برخى در زندانها در اسارت از بين رفتند، مانند عبداللَّه بن على و ابى‌العباس سفاح كه دستگي امام على(ع) در نهج البلاغه ٨٧ على(ع) يگانه پيشتاز در ايمان ص : ٨٥ ر شدند و با سپرى شدن زمان در زندان مُردند.» «٢» خبر از ستم و بيدادگرى بنى اميّه و شهادت امام حسين (ع) و انتقام خون او امام (ع) از مستولى شدن دولت بنى‌اميّه خبر مى‌دهد، از تاخت و تاز آنها، كشتار آنها، مظلوميت پيشوايان الهى، به شهادت رسيدن امام حسين (ع) پيشگويى مى‌كند و مردم را از هلاكت اين دولت و انتقام گرفتن خون حسين (ع) از آنها آگاه مى‌سازد و در خطاب به بنى‌اميّه مى‌گويد: