امام على(ع) در نهج البلاغه - عظیم پور، عظیم - الصفحة ٤٦
و ستارهشناسى به غير از طالعبينى است و برخى از ستارهشناسان با استفاده از حركات ستارهها و گردش زمين مىتوانند قلمرو خورشيد گرفتگى يا ماه گرفتگى را پيشبينى كنند يا راهها را در سفرهاى بيابانى و دريايى مشخص كنند يا اوقات عبادت و جهت قبله و مسير كشتى را بشناسند. پس آموختن علم نجوم براى رسيدن به موارد مشابه مانعى ندارد و خداوند تعالى مىفرمايد:
«وَ هُوَ الَّذِى جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ لَتَهْتَدُوا بِهَا فِى ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ ...» «١» حضرت امير (ع) در نكوهش منجّم و كاهن و ساحر، سخنان ارزندهاى دارد. او وقتى كه قصد رفتن به جنگ با خوارج را داشت، يكى از يارانش (عَفيف برادر اشعث بن قيس) نزديك آمد و گفت: اى امير مؤمنان اگر در اين هنگام به سوى خوارج حركت كنى، بيم آن دارم كه به مراد و مقصد خود نرسى و در اين راه شكست بخورى، و اين پيشگويى را من از علم نجوم بدست آوردهام. امام (ع) با چنين فكر و انديشه، سخت مقابله مىنمايد و تصديق اينگونه افكار را تكذيب قرآن و آيات الهى مىداند، و پس از اينكه عفيف برادر اشعث را محكوم كرده و او را مورد ملامت قرار مىدهد رو به سوى مردم كرده و به عنوان يك قانون كلى و يك حكم الهى مىفرمايد:
«... أيُّهَا النَّاسُ إيَّاكُمْ وَ تَعَلُّمَ النّجُومِ إِلَّا مَا يُهْتَدى بِه فِى بَرّ أَوْ بَحْرٍ، فَإنَّهَا تَدْعُو إلَى الْكَهَانَةِوَ الْمُنَجّمُ كَالْكَاهِنِ، وَ الْكَاهِنُ كَالسَّاحِرِ، وَ السَّاحِرُ كَالْكَافِرِ، وَ الْكَافِرُ فِى النَّارِ، سِيرُوا عَلَى اسْمِاللَّهِ.» «٢»؛ اى مردم از آموختن علم نجوم بپرهيزيد مگر به مقدارى كه در بيابان يا دريا بدان راه شناخته شود. زيرا اين دانش به كهانت و غيبگويى مىكشاند. منجّم مانند غيبگو و غيبگو مانند جادوگر و جادوگر مانند كافر است و سرانجام كافر آتش است، پس بنام خدا حركت كنيد. «٣»