«أَما وَ اللَّهِ لَقَدْ تَقَمَّصَها فُلانٌ (ابنُ أَبى قُحافَة) و انَّهُ لَيَعْلَمُ أَنَّ مَحَلّى مِنْها مَحَلُّ الْقُطْبِ‌مِنَ الَّرحَى. يَنْحَدِرُ عَنّى‌ السَّيْلُ، وَلا يَرْقى‌ إِلَىَّ الطَّيْرُ ...» «١» هان، به خدا سوگند كه پسر ابى‌قحافه جامه خلافت را بر تن كرد در حالى كه خوب مى‌دانست من در رابطه با خلافت مانند قطب ميانه آسيا هستم. و من چون كوهسارى بلند هستم كه جويبارهاى فضيلت و دانش سيل‌آسا از درونم فرو مى‌ريزد و مرغانِ بلند پروازِ انديشه را در فضاى گسترده دانشم، ياراى پرواز و دست‌يابى به اوج آگاهيم نيست.
اگر چه در ظاهر به نظر مى‌رسد كه امام على (ع) فضل و برترى خويش را در تصدى امور خلافت و زعامت امت اسلام بيان مى‌دارند، امّا در واقع بيان شيواى آن حضرت مفهوم بسيار وسيع‌ترى دارد؛ هم در وجود شريف ايشان حكمت‌ها و علومى نهفته است كه در ديگران وجود ندارد و هم اينكه ديگران از اين جايگاه رفيع و مقام والاى علمى آن حضرت اطلاع دارند و در عين علم و آگاهى از اين سرچشمه خروشان و منبع جوشان، او را ناديده مى‌گيرند. اگر چه علم و دانش على (ع)، بسان چشمه‌اى در وجود شريفشان در حال فيضان و جريان بود، امّا اين وجود شريف پر از درد نيز بود، دردى كه حاكى از بى‌وفايى‌ها، نامدرمى‌ها، ظلم و بى‌عدالتى‌ها بود. حتى درد از اينكه چرا ياران با وفا و شايسته‌اى در اطراف او پيدا نمى‌شوند تا از كوثر زلالش، جانهاى تشنه خود را سيراب نمايند و از اين همه علوم جامع آن حضرت بهره ببرند. على (ع) بيانات شيوا و دلربايى را با يكى از ياران صدوق و با وفاى خويش، كميل بن زياد، دارند كه در آن هم اشاره به مقام والاى علمى و عرفانى خويش دارند و هم ابراز دردمندى ...! «... يَا كُمَيْلَ هَلَكَ خُزَّانُ اْلأَمْوَالِ وَهُمْ أَحْيَاءٌ وَ الْعُلَمَاءُ بَاقُونَ مَابَقِىَ الدَّهْرُ. أَعْيَانُهُمْ مَفْقُودَةٌ، وَ أَمْثَالُهُمْ فِى الْقُلُوبِ مَوْجُودَةٌ. ها، إِنَّ ههُنَا لَعِلْماً جَمّاً (وَ أَشَارَ إلَى صَدْرِهِ) لَوْأَصَبْتُ لَهُ حَمَلَةً، بَلى‌ أَصَبْتُ لَقِناً غَيْرَ مَأْمُونٍ عَلَيْهِ، مُسْتَعْمِلًا آلَةَ الّدِينِ لِلدُّنْيَا وَ مُسْتَظْهِراً بِنِعَمِ اللَّهِ عَلَى عِبَادِهِ وَ بِحُجَجَهِ عَلَى أَوَلِيَاءِهِ، ...» «٢».