امام على(ع) در نهج البلاغه
 
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص

امام على(ع) در نهج البلاغه - عظیم پور، عظیم - الصفحة ١٧٢

زاهد در عين حالى كه به دنيا دلبستگى ندارد و با خدا در ارتباط است، از خلق خدا و انجام مسئوليت‌ها و تعهدات اجتماعى نيز غافل نخواهد بود و الّا اگر كسى گوشه‌گيرى برگزيند و به عبادت خدا نيز مشغول باشد، امّا در جامعه حضور نداشته باشد، گويى هميشه از آلودگى‌هاى اجتماعى و انحرافاتى كه در اثر انجام مسئوليت‌ها و حبّ و بغض با انسان‌ها پديد مى‌آيد مبرّا است.
از نظر امام (ع) كمال زهد با استناد به قرآن كريم در دو چيز خلاصه مى‌شود:
اندوهگين نشدن و شادمان نگشتن. اندوه و حسرت به خاطر از دست رفتن هر چيزى كه كمال مطلوب نباشد، نتيجه‌اى جز افسردگى خاطر و پژمردگى روح درپى نخواهد داشت و شادمانى براى بدست آوردن هر چيزى كه تنها وسيله است و با رفتن آن، مى‌رود، معقول نيست. چرا كه اين‌گونه دلخوشى‌ها مانع دست‌يابى به هدف اصلى مى‌گردد. اگر كسى بخواهد به زهد واقعى برسد بايد به شيوه‌اى زندگى كند كه مرغ آرزويش در اطراف آن چيزى كه هدف اصلى نيست و دوام و بقاء ندارد به پرواز در نيايد و از آمدن و رفتنش مسرور و محزون نگردد. البته غرض اين نيست كه انسان در تمام مراحل زندگى، در رسيدن به چيزى يا از دست دادن آن، از لحاظ روحى و عاطفى يك حالت بى‌تفاوتى داشته باشد. زيرا انسان برحسب فطرت ذاتى خود، هم سرور و خوشحالى دارد و هم حزن و اندوه. اگر خداوند به بنده‌اش فرزندى بدهد به يقين خوشحال مى‌شود و مجلس شادى برپا مى‌كند. و برعكس اگر فرزند خود را از دست بدهد، غم و اندوه وجودش را فراگرفته و در فراق جگرگوشه‌اش مجلس ماتم و عزا برپا مى‌دارد. اين حالات در انسان از نظر اسلام مذموم نيست، بلكه اگر انسان در چنين شرايطى بى‌تفاوت باشد و آثار خوشحالى يا اندوه بر او ظاهر نگردد گويى از روحى سالم برخوردار نباشد و اين مورد نكوهش است.
پيشوايان الهى نيز در زندگى خويش از اين نوع شادمانى‌ها و اندوه‌ها داشته‌اند. امّا بايد توجه داشته باشيم كه اين‌گونه خوشى‌ها و اندوه‌ها، انسان را از انگيزه نهايى و هدف اساسى باز ندارد و روح او را در برابر وظايف انسانى، تعهدات اخلاقى، مسئوليت‌هاى اجتماعى و فردى پژمرده نسازد. حضرت على (ع) اگر چه حدود ٢٥ سال از حق مسلّم‌