علوم قرآنى - فرقانی، قدرتالله؛ جوان آراسته، حسين - الصفحة ٤٤
امام على (ع) و جمع قرآن على (ع) كه بزرگترين شخصيّت پس از پيامبر اعظم (ص) و در همه صحنهها پيشتاز و پيشگام بود و از آغاز نزول وحى در خدمت پيامبر (ص) كتابت وحى را بهطور مداوم برعهده داشت، در واپسين روزهاى حيات پربركت رسول خدا (ص)، از جانب آن حضرت مأمور به جمعآورى قرآن گرديد. ابن مسعود، كه خود صحابى بزرگ پيامبر است، مىگويد: «احدى را چون على بن ابىطالب (ع) آشناتر به قرائت قرآن نديدم.» «١» ابوبكر حضرمى از امام صادق (ع) روايت كرده است كه پيامبر به على (ع) فرمود:
يا عَلِىُّ، الْقُرْآنُ خَلْفَ فراشي فِي الْمُصْحَفِ وَالْقَراطيسِ، فَخُذُوهُ وَاجْمَعُوهُ وَ لاتُضَيِّعُوهُ كَما ضَيَّعَتِ الْيَهُودُ التَّوْراةَ. «٢» يا على! اين قرآن در كنار بستر من، ميان صحيفهها و كاغذها قرار دارد. آن را جمعكنيد و آن گونه كه يهوديان، تورات خود را از بين بردند، ضايع نكنيد.
و اين گونه بود كه على بن ابىطالب (ع) پس از رحلت پيامبر (ص) مهمترين وظيفه خويش را جمعآورى قرآن قرار داد. پساز رحلت پيامبر اكرم، على (ع) كه به نصّ قطعى و تصديق پيامبر اعظم (ص) از همه مردم به قرآن مجيد آشناتر بود، در خانه خود به انزوا نشست و قرآن مجيد را به ترتيب نزول در يك مصحف جمع فرمود و هنوز شش ماه از رحلت نگذشته بود كه فراغت يافت و مصحفى را كه نوشته بود بر شترى بار كرده، نزد مردم آورد و به آنان نشان داد. «٣» از ابن عباس ذيل آيه «لا تُحَرِّكْ بِهِ لِسانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ انَّ عَلَيْنا جَمْعَهُ وَ قُرْآنَهُ» نقل شده كه على بن ابىطالب پس از مرگ پيامبر (ص) قرآن را در مدت شش ماه جمعآورى نمود. «٤» ابن سيرين گفته است:
على (ع) فرمود: «وقتى پيامبر رحلت كرد، سوگند خوردم كه ردايم را جز براى نماز جمعه بر دوش نگيرم تا آنكه قرآن را جمع نمايم.» «٥»