علوم قرآنى - فرقانی، قدرتالله؛ جوان آراسته، حسين - الصفحة ٢٨
چگونگى وحى بر پيامبر اعظم (ص)
١. وحى مستقيم دشوارترين نوع وحى براى پيامبر (ص)، وحى مستقيم بوده است؛ يعنى هنگامى كه با همه وجود خويش و بىهيچ واسطهاى با مبدأ هستى ارتباط برقرار مىكرد. اين امر گرچه واقعيتش در وهم ما نمىگنجد، امّا تصوّر و تصديق گرانبار بودن آن بعد از بيان قرآن كريم و روايات فراوان از شيعه و سنى، نمىتواند مسئله مشكلى باشد.
عظمت وحى مستقيم آنگاه معلوم مىگردد كه بدانيم هر كسى نمىتواند خود را در شعاع وحى قرار دهد و تنها پيامبر اعظم (ص) به دليل دارا بودن روحى نيرومند و فوق العاده قادر به تحمل آن بودند، گر چه سنگينى وحى چنان بود كه پيامبر (ص) نيز به سختى آن را برمىتافت.
اينك نمونهاى از روايات:
امينالاسلام طبرسى در ذيل آيه پنج سوره مزمّل، روايتى نقل مىكند كه حارث بن هشام از پيامبر پرسيد:
وحى چگونه بر شما نازل مىشود؟ فرمود:
گاهى مانند صداى زنگ مىآيد و اين شديدترين حالت وحى بر من است كه مرا كوفته و خسته مىنمايد و در عين حال همه گفتهها را حفظ مىكنم و گاه فرشتهاى به صورت مردى متمثل شده، آنچه مىگويد از حفظ مىشوم. «١» عبدالله بن عمر مىگويد: از پيامبر از چگونگى احساس وحى پرسيدم. فرمود:
صداى زنگهايى مىشنوم، در آن هنگام كاملًا ساكت مىگردم. هيچگاه به من وحى نمىشود، جز آن كه گمان مىكنم كه جانم را از كالبد خارج مىسازند. «٢» شيخ صدوق در كتاب «توحيد» از زراره روايت كرده كه به امام صادق (ع) عرض كردم:
جُعِلْتُ فِداكَ الْغَشْيَةُ الَّتى تُصيبُ رَسُولَ اللَّهِ (ص) إذا نَزَلَ عَلَيْهِ الْوَحْىُ؟ فَقالَذلِكَ إذا لَمْ يَكُنْ بَيْنَهُ وَ بَيْنَ اللَّهِ احَدٌ. ذاكَ إذا تَجَلَّى اللَّهُ لَهُ. «٣»