تعاليم قرآن (ج4)

تعاليم قرآن (ج4) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨٢

كفايت نمى‌كند، چون چه بسا رسول خدا (ص) به خاطر مصالحى آيه را در اينجا قرار داده يا اصحاب آن بزرگوار به اجتهاد خود اين آيه را جزو آن آيات دانسته و در يك جا نوشته باشند. وانگهى در روايات شأن نزول با وجود فراوانى، هيچ روايتى حاكى از اين نيست كه اين آيه در ضمن آن آيات نازل شده، بلكه بر عكس روايات متعددى دلالت دارد كه اين آيه در واقعه‌اى جداگانه و در شأن كسان ديگرى نازل شده است.
از طرف ديگر، سياق اين آيه با آيات قبل و بعد فرق دارد، (ضماير خطاب در اين آيه «كُمْ» هست و در آن آيات «كُنَّ») و از همه مهم‌تر اينكه، آن نظريات با مدلول آيه مخالف است، زيرا مدلول آيه عصمت اهل بيت است، در حالى كه هيچ كدام از آن گروهها معصوم نبوده‌اند و هيچ كس در مورد آنان ادعاى عصمت نكرده است.
شيعه اماميه با توجه به آيات ديگر و روايات صحيح و متعدد، اين آيه را در شأن امام على (ع)، فاطمه زهرا و امام حسن و امام حسين عليهم السلام مى‌داند.
ديدگاه روايات‌ گفتنى است كه «اهل بيت» در قرآن نام برده نشده‌اند و سخن گفتن در مورد شخص آنان بدون دليل وحى، مصداق تفسير به رأى و ممنوع است و بايد به پيامبر (ص) رجوع كرد.
خوشبختانه روايات رسول خدا (ص) در اين مورد فراوان بوده و در كتابهاى روايى و تفسيرى اهل سنت «١» و شيعه ثبت شده است.
در بين آن روايات فراوان دو دسته اهميت بيشترى دارد:
الف- آن دسته كه دلالت دارد، اين آيه جداگانه نازل شده و در زمره آيات مربوط به همسران نبوده است. اين روايات كه بالغ بر هفتاد روايت است از طريق عامّه و خاصه از ام سلمه، عايشه، ابى سعيد خدرى، ابن عباس و ... نقل شده است. بخصوص روايات امّ‌المؤمنين «ام سلمه» كه حاكى است اين آيه در منزل او نازل شده و حتى او از رسول خدا (ص)