تعاليم قرآن (ج4)

تعاليم قرآن (ج4) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٩

آيا ديدى كسى را كه هواى نفس خويش را معبود خود برگزيده است؟ آيا تو مى‌توانى او را هدايت كنى يا به دفاع از او برخيزى؟ آيا گمان مى‌كنى كه بيشتر آنها مى‌شنوند يا مى‌فهمند؟
آنها همچون چهارپايانند، بلكه گمراه‌تر! «١» معناى هواپرستى‌ كلمه «هوا» به معناى خواسته نفس است، بدون اينكه شخص آن را با عقل خود تعديل كرده باشد. كلمه «پرستش و معبود گرفتن چيزى» يعنى اطاعت و پيروى كردن از آن بدون اينكه خدا را رعايت كند و خداوند متعال، مكرر در قرآن پيروى و اطاعت از هر چيزى را عبادت آن چيز خوانده و فرموده است: اى بنى آدم! آيا با شما عهد نكردم كه شيطان را نپرستيد كه او براى شما دشمنى آشكار است؟! «٢» بى‌شك، در وجود انسان غرايز و اميال گوناگونى است كه تمامى آنها براى ادامه حيات او ضرورت دارد، نظير: خشم، غضب، علاقه به خويشتن، علاقه به مال و زندگى و امثال اينها. دستگاه آفرينش همه اينها را براى هدف تكاملى آفريده، امّا آنچه بايد مورد توجه قرار گيرد، اين است كه گاه اينها از حدّ خود تجاوز مى‌كنند و از كنترل عقل خارج مى‌شوند، رو به طغيان و ياغيگرى مى‌گذارند و بر كلّ وجود آدمى حاكم مى‌شوند و زمام اختيار وى را در دست مى‌گيرند، اين همان چيزى است كه از آن به «هواپرستى» تعبير مى‌شود كه از انواع بت‌پرستى خطرناك‌تر است. رسول اكرم (ص) مى‌فرمايد: «در زير آسمان هيچ بتى در نزد خدا بزرگ‌تر از هوا و هوس كه از آن پيروى شود، وجود ندارد.» «٣» عواقب هواپرستى‌ پيروى از هوا و هوس داراى اثرات و عواقب شومى است كه روان فرد و اجتماع را به تباهى و گمراهى مى‌كشد: