تعاليم قرآن (ج4)

تعاليم قرآن (ج4) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١١٤

از آنجا كه احسان و نيكى در حق ديگران و همچنين هجرت به سرزمينهاى ديگر و رعايت تقواى الهى در زمينه حلال و حرام با مشكلات روحى و جسمى فراوان همراه است و پايدارى زيادى مى‌طلبد در چهارمين دستور، مؤمنان را به صبر و استقامت ترغيب و تحريص مى‌كند وبااشاره به اجر و پاداش بى‌حساب صابران، آنان را با وعده پاداش بى‌حساب، به صبر و پايدارى در برابر ناهنجاريهاى زندگى و سختيهاى راه ايمان و عمل صالح تشويق مى‌كند.
پاداش بى‌حساب يعنى چه؟
ممكن است معناى «بى‌حساب» اين باشد كه اجر مؤمنان صابر، مساوى و به ازاى اعمالشان نيست و خداوند بيش از حساب اعمالشان به آنان پاداش مى‌دهد. اين مطلب به صورتهاى ديگر نيز وعده داده شده است؛ از جمله مى‌فرمايد: «ما جزاى صابران را مطابق بهترين اعمالشان مى‌دهيم.» «١» يعنى به نماز آنان پاداش بهترين نماز را مى‌دهيم، گرچه بهترين نماز نباشد. در آيه‌اى ديگر مى‌فرمايد: «هر چه بخواهند به پاداش به آنان مى‌دهيم و باز هم اضافه‌اى از جانب ما دارند.» «٢» ظاهر اين آيات دلالت مى‌كند كه پاداش مؤمنان صابر خيلى بيشتر از حساب اعمالشان مى‌باشد و از اين مطلب مى‌توان برداشت كرد كه آنان حساب و ميزان هم نخواهند داشت و بدون محاسبه جزا داده مى‌شوند، چون خدا وعده داده كه همه اعمال آنان را به عنوان بهترين عمل در نوع خود بپذيرد و پاداش دهد، پس ديگر محاسبه و ميزان لازم ندارد. «٣» رسول خدا (ص) فرمود: هنگامى كه نامه‌هاى اعمال گشوده مى‌شود و ميزانهاى عدالت نصب مى‌گردد، براى اهل بلا (كه در ابتلاهاى زندگى صبر پيشه كرده‌اند) نه ميزانى نصب مى‌گردد و نه نامه عمل آنان گشوده مى‌شود (بدون محاسبه به بهشت مى‌روند). سپس‌