درس ششم‌ آزمايش، سنتى جاويدان‌ أَحَسِبَ النَّاسُ انْ يُتْرَكُوا انْ يَقُولُوا امَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ وَ لَقَدْ فَتَنَّا الَّذينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذينَ صَدَقُوا وَلَيَعْلَمَنَّ الْكاذِبينَ (عنكبوت، آيات ٢- ٣)
آيا مردم گمان كردند همين كه بگويند: ايمان آورديم، به حال خود رها مى‌شوند و آزمايش نخواهند شد؟! با اينكه ما كسانى را كه پيش از آنان بودند، آزموديم. بايد خداوند راستگويان را معلوم كند و دروغگويان را مشخص سازد.
معناى لغوى و اصطلاحى‌ كلمه «فَتْن» در اصل به معناى اين است كه طلا را در آتش گذاشته، خوبى و بدى جنس آن را معلوم سازند. «١» معناى اصطلاحى «فتنه» كه بيشتر در آن استعمال شده، عبارت است از امتحان و اختبار؛ يعنى شخص را در كوره امتحان قرار دهند تا ذات او آشكار و راستى يا كژى وى معلوم شود.
فتنه هم به خدا نسبت داده مى‌شود و هم به ديگران؛ زمانى كه فتنه از جانب خدا يا از سوى ديگران ولى به اذن خدا باشد، به معناى اختبار و امتحان است و مصلحت امتحان آن را اقتضا مى‌كند، اما فتنه خلق بدون اذن و دستور خدا، گناه و فساد بوده، خداوند اين‌