تنهايى كافى نيست، چه توبه از كفر و شرك و چه توبه از گناه؛ بلكه توبه زمانى مفيد است كه شخص علاوه بر پشيمانى از كفر، شرك و گناه، به خدا ايمان آورد و به اصلاح گذشته و انجام اعمال صالح بپردازد.
در آيه ديگر مى‌فرمايد: «هر كس كه از كردار ناپسند خود توبه كند و به صلاح آيد، خداوند توبه او را مى‌پذيرد». «١» شرايط توبه‌ امير مؤمنان (ع) شش شرط براى توبه مى‌شمرد:
الف) پشيمانى نسبت به اعمال گذشته.
ب) تصميم به ترك آن براى هميشه.
ج) اداى حقوقى كه از مردم ضايع كرده است.
د) به‌جا آوردن قضاى واجباتى كه از او ترك شده است.
ه) اندوه و پشيمانى از گذشته به حدى كه گوشتهاى حرام را ذوب كند.
و) چشاندن سختى عبادت به جسم خود در عوض لذّت گناهان گذشته. «٢» امام خمينى (قدس سره) در شرح اين حديث شريف، دو شرط اوّل را از اركان توبه مى‌شمارد، به اين معنا كه اگر كسى پشيمان نشده و عزم بر ترك نگرفته باشد، توبه نكرده است و دو شرط دوّم را شرط قبولى توبه مى‌داند و دو شرط آخر را نيز شرط كمال توبه معرفى مى‌كند، كه اگر آن دو شرط حاصل شد، كليه آثار شرك و گناه از قلب توبه كننده پاك مى‌شود و نفس وى تصفيه كامل مى‌گردد. «٣» شايد همين مرحله از توبه باشد كه حكم كيميا را دارد و به خواست خداوند تعالى گناهان را به ثواب و نيكى تبديل مى‌كند: