تعاليم قرآن (ج4) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٤
به خاطر بياور روزى را كه ما از هر امّتى كسانى را كه آيات ما را تكذيب مىكردند محشور مىكنيم و آنها را نگه مىداريم تا به يكديگر ملحق مىشوند. «١» دابةالارض چيست؟
كلمه «دابةالارض» در آيه مورد بحث، به طور سربسته و مجمل مطرح شده است.
تنها وصفى كه برايش ذكر شده اين است كه با مردم سخن مىگويد. در روايات اسلامى و سخنان مفسران بحثهاى زيادى در اين زمينه به چشم مىخورد كه در يك جمعبندى مىتوان آنها را به دو قسم زير خلاصه كرد:
الف) گروهى آن را يك موجود جاندار و جنبنده غيرعادى، از جنس غيرانسان و با شكلى عجيب دانستهاند و براى آن عجايبى نقل كردهاند كه شگفتانگيز است.
ب) گروهى ديگر به پيروى از روايات بسيارى كه در اين زمينه وارد شده، او را يك انسان شگفتانگيز و فعال مىدانند كه يكى از كارهاى اصلىاش جدا ساختن مسلمانان از كافران است. در روايتى از رسول اكرم (ص) چنين آمده است:
لا يُدْرِكُها طالِبٌ وَلايَفُوتُها هارِبٌ فَتَسِمُ الْمُؤْمِنَ بَيْنَ عَيْنَيْهِ وَ يَكْتُبُ بَيْنَ عَيْنَيْهِ مُؤْمِنُ وَ تَسِمُ الْكافِرَ بَيْنَ عَيْنَيْهِ وَ تَكْتُبُ بَيْنَ عَيْنَيْهِ كافِرٌ وَ مَعَها عَصا مُوسى عَلَيْهِ السَّلام وَ خاتَمُ سُلَيمانِ عَلَيْهِ السَّلام.
او به قدرى نيرومند است كه هيچ كس به او نمىرسد و كسى نمىتواند از دست او فرار كند، در پيشانى مؤمن علامت مىگذارد و مىنويسد مؤمن و بر پيشانى كافر نشانه مىگذارد و مىنويسد كافر! عصاى موسى و انگشتر سليمان (ع) با اوست. «٢» از روايات زيادى استفاده مىشود كه منظور از «دابةالارض» اميرمؤمنان على (ع) است. امام صادق (ع) فرمود: «حضرت على» در مسجد خوابيده بود، پيامبر اكرم (ص) براى بيدار كردن او فرمود: «قُمْ يا دابَّةَ اللَّه» يعنى برخيز اى جنبنده خدا، يكى از ياران