تعاليم قرآن (ج4) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١١٦
شنيدن سخن ديگران هراس ندارند. مكتبى از آزاد انديشى پيروانش در هراس است كه بر مبانى عقلى و استدلالى استوار نباشد و بترسد كه پيروانش به ديگران گرايش يابند و نتوانند در مقابل ادعاهاى آنان بخوبى از عقيده خود دفاع كنند، ولى مؤمنان به گفتارها گوش مىسپارند و آنچه را با موازين عقلى سازگار باشد، مىپذيرند.
بصيرت و نقّادى از اين آيه بر مىآيد كه برخوردارى از بينش خاصّ و قدرت تحليل از خصوصيّات بندگان حقيقى خداست؛ آنان در دين نقّادند، نه تنها سخن خوب را از بد، بلكه سخن نيكوتر را از نيكو بخوبى تشخيص مىدهند و اين بر اساس فطرت زيبا پسند و واقعگراى انسان است.
توضيح اينكه: انسان، بطور فطرى مجذوب جمال و زيبايى است، هر چيزى كه زيبائىاش بيشتر باشد، جذبهاش بيشتر و شديدتر است و اگر زشت و زيبايى را به او ارائه دهند، همواره به سوى زيبا مىگرايد و اگر زيبا و زيباتر را ببيند، به سوى زيباتر متمايل مىشود.
از طرفى انسان، جوياى حقيقت و تشنه واقعيت است و بطور فطرى مىخواهد به سرچشمه حقيقت برسد و با فطرت خويش واقع را دريابد، به همين جهت «پيرو بهترين سخناند» و اگر امر داير شود بين حق و باطل و رشد و گمراهى، بهطور قطع حق و رشد را بر باطل و گمراهى ترجيح مىدهد. «١» پيروى از حق پيروى از بهترين سخن و تسليم محض در برابر گفتار حق يكى ديگر از مشخصات بندگان راستين و حقيقى خداست.
آنان نظريات و گفتارهاى گوناگون را بررسى مىكنند و هدفشان از آن جز تسليم در برابر حق چيزى نيست: «فَيَتَّبِعوُنَ احْسَنَهُ» مقصود از «قول احسن» و سخن نيكوتر آن قولى است كه با عمل آدمى ارتباط داشته باشد و در دنيا و آخرت نتيجه خوب بدهد، نه گفتارى كه فقط از نظر فصاحت و بلاغت و بُعد ادبى بديع و زيبا باشد.