اصطلاحات نظامى در فقه اسلامى

اصطلاحات نظامى در فقه اسلامى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨٢

در روايات بسيارى «١» واژه «صفّ» به كار رفته است؛ از آن جمله روايت مالك‌ابن اعين است كه مى‌گويد:
«... حَرَّضَ اميرُالْمُؤْمِنينَ عَلَيهِ السَّلامُ النَّاسَ بِصِفَّيْنِ فَقالَ: انَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ قَدْ دَلَّكُمْ عَلى‌ تِجارَةٍ تُنْجيكُمْ مِنْ عَذابٍ أَليمٍ، وَ يُشْفى‌ بِكُمْ عَلَى الْخَيْرِ الْايْمانُ بِاللَّهِ، وَالْجِهادُ فى‌ سَبيلِ اللَّهِ ... فَسَوُّوا صُفُوفَكُمْ كَالْبُنْيانِ الْمَرْصُوصِ فَقَدِّمُوا الدّارِعَ وَأَخِّرُوا الْحاسرَ وَ عَضُّوا عَلىَ النَّواجِدَ ...» «٢» امير مومنان عليه‌السلام در صفّين مردم را به جنگ تشويق مى‌كرد و مى‌فرمود خداوند تبارك و تعالى شما را به تجارتى كه از عذاب دردناك نجات مى‌دهد، راهنمايى كرده است و شما را برخير (ايمان به خدا و جهاد در راه او) هدايت نموده است ... پس صف‌هايتان را مانند بنيانى محكم (سد آهنين) مرتب كنيد و زره پوشان را در جلو و افراد بدون زره و سپر را در پشت سر قرار دهيد و دندانهاى خود را برهم بفشاريد و فقهاء مى‌گويند: در جنگ واجب است جنگجويان خودشان را در ميدان جنگ به صف ثابت و استوار مانند سدّ آهنين مرتب كنند.» يكى از احكام جنگ اين است كه فرمانده لشكر وقتى تصميم بر جنگ گرفت، از خداوند طلب خير و درخواست پيروزى كند و اصحاب و ياران خود را به مرتّب كردن صفها تشويق نمايد. «٤» صَفايا صفايا در لغت يعنى برگزيده‌ها.
در اصطلاح بهترين غنيمتها است كه رئيس و فرمانده قبل از تقسيم غنيمت براى خود