اصطلاحات نظامى در فقه اسلامى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٢٢
«فَسيحُوا فى الْارْضِ ارْبَعَةَ اشْهُرٍ» مشركانى كه با شما معاهده و پيمان بستند، در زمين چهار ماه از سال را بگردند.
بيشتر از چهار ماه تا يك سال محل اختلاف است. محقق درشرايع چنين اضافه مىكند:
هدنه تا چهار ماه صحيح است و مشهور معتقدند كه بيش از يك سال صحيح نيست و طبق آيه «وَانْ جَنَحُوا لِلْسِّلْمِ فَاجْنَحْ لَها» «١» بامراعات مصلحت بيشاز يكسال نيز صحيحمىباشد. «٢» معادنه، موادعه، مسالحه، معاهده و هدنه باهم مرادفبوده و همه بهيك معنامىباشند. «٣» شهيد، معاهده را نيز مرادف با الفاظ مذكور دانسته است. «٤» حضرت على در آتشبس جنگ صفين فرمود:
«... وَلَعَلَّ اللَّه انْ يُصْلِحَ فى هذِهِ الهُدْنَةِ امْرَ هذِهِ الْامَّةِ وَ لاتُؤْخَذَ بِأَكْظامِها فَتَعْجَلَ عَنْ تَبَيُّنِ الْحَقِّ، وَ تَنْقادَ لَاوَّلِ الْغَىِّ ...» «٥» بلكه خدا در اين فرصت آتش بس، صلح و آرامش و آنچه شايسته و صلاح امت بود، فراهم سازد. مهلت دادم تا مجارى تنفس و تفكر ملت بسته نشود و ناگريز نباشند در شناختن حق شتاب كنند و با عجله گمراهى را بر خود آغاز نمايند و بدان پايبند شوند.
امام على (ع) در مورد آتشبسى كه در جنگ صفين امضا شد، فرمود:
«لَعَلَّ اللَّه ان يُصْلَحَ فى هذِهِ الهُدنَةِ امْرَ هذِهِ الْأُمَّةِ ...» «٦» شايد خداوند در اين فرصت آتش بس، امر اين امت را اصلاح كند.
ناكِثين كلمه نَكْث در لغت به معنى شكستن پيمان، قسم، بيعت و باز كردن گرههاى طناب